Edukira joan

Udine

Udine
Udine
Italiako udalerria
Administrazioa
Herrialdea Italia
Eskualdea Friuli-Venezia-Julia
Regional decentralization entityregional decentralization entity of Udine
Izen ofizialaUdine
Jatorrizko izenaUdine
Posta kodea33100
ISTAT kodea030129
Geografia
Koordenatuak46°04′N 13°14′E / 46.07°N 13.23°E / 46.07; 13.23
Mapa
Azalera57,17 km²
Altitudea113 m
MugakideakCampoformido, Martignacco, Pasian di Prato, Pavia di Udine, Pradamano, Reana del Rojale, Remanzacco, Pagnacco, Povoletto eta Tavagnacco
Demografia
Biztanleria98.837 (2026ko uztailaren 31)
Dentsitatea1.729 bizt/km²
Informazio gehigarria
Telefono aurrizkia0432
Hiri senidetuakEsslingen am Neckar, Vienne, Neath Port Talbot, Norrköping udalerria, Schiedam, Belgrad, Tirana, Maribor, Albacete, Jaunde, Setúbal, Resistencia, Velenje, Bikaner, Piotrków Trybunalski, Klagenfurt, Nyíregyháza, Windsor, Villach, Budapest District III (en) Itzuli, Monterrey eta Tarnów
Katastro kodeaL483
Sailkapen sismikoa2 (Ertaina)
MatrikulaUD
comune.udine.it

Udine (italieraz ˈuːdine ahoskatua; friulieraz: Udin; eslovenieraz: Videm; latinez: Utinum) Italiako ipar-ekialdean dagoen hiria da, Friuli-Venezia-Juliako eskualdearen erdialdean kokaturik, Alpeak eta Itsaso Adriatikoaren artean. Izen bereko probintziaren hiriburua da.

Udineren jatorria, Italiako iparraldeko gune nagusietako bat, zalantzazkoa da; bere izenaren lehen aipamena Oton II.a enperadoreak idatzitako 983. urteko dokumentu batean dago. Goi Erdi Aroan eskualdeko gaztelu ugarietako bat baino ez zen izan, 1238an Aquileako Patriarkatuaren egoitza patriarkal bihurtu zen arte. Hurrengo mendearen hasieran Gorizia eta Trevisoren aurkako borroken protagonista izan zen. XV. mendean veneziarrengana igaro zen eta horrela jarraitu zuen XVIII. mendearen amaiera arte, non frantsesek okupatu zuten, gero austriarrek eta, azkenik, 1866an Italiako Erresumara igaro zen.

Friulieraren aldaera bat erabiltzen dute hirian eta probintzian (furlan centrâl).

BiztanleriaUrtea20.00030.00040.00050.00060.00070.00080.00090.000100.000110.0001860189019201950198020102040BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. Datuen jatorria: 1961-1991 artean[1], 1991etik aurrera, ISTAT.[2]

Biztanleria-piramidea 2026
Guztira: 46.784 gizon, 51.717 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.02
 
100+
 
0.14
0.21
 
95-99
 
0.75
0.94
 
90-94
 
1.98
2.41
 
85-89
 
4.09
3.67
 
80-84
 
5.07
5.01
 
75-79
 
6.24
5.02
 
70-74
 
5.88
6.18
 
65-69
 
6.74
7.87
 
60-64
 
7.92
8.20
 
55-59
 
8.23
7.56
 
50-54
 
7.69
6.56
 
45-49
 
6.09
6.41
 
40-44
 
5.62
6.35
 
35-39
 
5.44
6.42
 
30-34
 
5.30
5.88
 
25-29
 
4.83
5.28
 
20-24
 
4.07
4.55
 
15-19
 
4.07
4.18
 
10-14
 
3.77
3.82
 
5-9
 
3.15
3.46
 
0-4
 
2.92
Iturria: Datu hauek ISTAT estatistika gune ofizialetik eskuratu dira[3]

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

ISTATen zentsu iraunkorraren arabera, 2021ean udalerrian 57.658 etxebizitza zeuden: 49.339 (% 85,6) okupatuta eta 8.319 (% 14,4) hutsik edo noizbehinka erabiliak. 2019an, okupatutako etxebizitzen % 70,6 jabetzan zeuden, % 23,6 alokairuan eta % 5,8 beste titulu batekin.

57.658etxebizitza (2021)
49.339okupatuak
8.319hutsik (% 14,4)

Erabilera (2021)

49.339
8.319
Okupatuak (49.339)Hutsik edo ez-okupatuak (8.319)

Okupatutako etxebizitzen jabetza-erregimena (2019)

70,6
23,6
Jabetzan (70,6)Alokairuan (23,6)Beste titulu batekin (5,8)

2024an 50.936 etxegune (familia) zeuden udalerrian, eta horietatik 25.031 (% 49,1) pertsona bakarrekoak ziren. Etxegune bakoitzeko batez beste 1,9 kide zeuden.

50.936etxegune (2024)
25.031pertsona bakarrekoak (% 49,1)

Etxeguneak tamainaren arabera (2024)

1 kide25.031
2 kide13.367
3 kide6.741
4 kide4.261
5 kide edo gehiago1.536
    Datu klimatikoak (Udine (1971–2000, muturrekoak 1969–egun))    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 18.6 23.2 25.6 29.5 33.2 36.2 38.2 37.0 34.4 29.8 25.3 17.4 38.2
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 7.7 9.8 13.5 17.1 22.3 25.6 28.2 28.4 24.1 18.6 12.6 8.5 18.0
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.7 5.0 8.4 12.0 17.1 20.3 22.7 22.6 18.7 13.7 8.2 4.5 13.1
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -0.4 0.3 3.4 7.0 11.8 15.0 17.1 16.9 13.3 8.8 3.7 0.5 8.1
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -14.6 -11.6 -10.0 -4.8 1.4 5.6 8.2 6.6 3.0 -3.2 -8.4 -18.6 -18.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74.9 61.6 86.2 119.0 118.2 137.9 81.2 79.1 124.3 134.5 108.1 85.9 1210.9
Prezipitazio egunak (≥ 1.0 mm) 6.2 5.2 7.6 9.8 10.8 10.5 7.8 7.2 7.3 8.3 7.2 6.7 94.6
Iturria: Servizio Meteorologico[4][5]

Herri eta hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Popolazione residente dei comuni. Censimenti dal 1861 al 1991 (PDF), ISTAT.
  2. ↑ Popolazione residente per territorio – serie storica.
  3. ↑ «Popolazione residente per età e sesso al 1° gennaio (POSAS)», Istat (Italieraz). 2026ko abuztuaren 28an kontsultatua.
  4. ↑ Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare, Udine Rivolto: Record mensili dal 1969 (Italieraz).
  5. ↑ Servizio Meteorologico, Udine/Rivolto (UD) (PDF), Atlante climatico (Italieraz).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]