Edukira joan

Thyez

Thyez
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Savoia Garaia
Izen ofizialaThyez
Posta kodea74300
Geografia
Koordenatuak46°05′01″N 6°32′28″E / 46.0836°N 6.5411°E / 46.0836; 6.5411
Mapa
Azalera9,81 km²
Altitudea461 m, 1.347 m eta 666 m
MugakideakChâtillon-sur-Cluses, Cluses, Marignier, Marnaz, Mieussy eta Scionzier
Demografia
Biztanleria6.309 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.204 (%50,5) (%49,5) 3.138 alt_right
Dentsitatea643 bizt/km²
thyez.net

Thyez Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.309 biztanle zituen 9,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Châtillon-sur-Cluses, Cluses, Marignier, Marnaz, Mieussy eta Scionzier.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ThyezThyez
Població amb 5219 habitants (2000)Marnaz (2,8 km)
Població amb 6753 habitants (2000)Scionzier (3,0 km)
Població amb 6114 habitants (2000)Marignier (3,4 km)
Població amb 17880 habitants (2000)Cluses (4,0 km)
Població amb 1368 habitants (2000)Vougy (4,2 km)
Població amb 3441 habitants (2000)Taninges (4,6 km)
Població amb 1483 habitants (2000)Mont-Saxonnex (5,6 km)
Població amb 2052 habitants (2000)Mieussy (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10 °C-koa da, 18,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1303 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 9,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Sigismond_(Savoia_Garaia) udalerrian dago, 5,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1586,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,4 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,0 °C) eta hotzena urtarrila (0,3 °C). Urteko prezipitazioa 1489 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (151 mm) eta lehorrena otsaila (108 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,18 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,0 °C) baino 1,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2003, 2022, 2023 eta 2024). Urterik beroena 2022 izan zen (10,8 °C) eta hotzena 1963 (7,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Thyez)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.3 1.4 5.4 9.3 13.4 17.1 19.0 18.3 14.1 9.8 4.4 1.1 9.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 128 108 113 109 134 126 121 129 117 124 130 151 1489
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
0,0−0,3+1,0+1,2+1,0+1,5+0,9+1,1−0,2−0,3−0,1+0,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,0 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea010002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.138 gizon, 3.204 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.50
1.43
 
90-94
 
1.75
0.96
 
85-89
 
2.53
1.88
 
80-84
 
2.78
3.76
 
75-79
 
3.84
5.58
 
70-74
 
6.65
6.15
 
65-69
 
5.84
5.70
 
60-64
 
6.96
7.78
 
55-59
 
5.90
7.36
 
50-54
 
9.18
7.11
 
45-49
 
6.77
5.23
 
40-44
 
6.05
7.58
 
35-39
 
5.93
7.20
 
30-34
 
7.24
4.62
 
25-29
 
4.37
3.41
 
20-24
 
3.59
5.93
 
15-19
 
4.78
7.78
 
10-14
 
5.65
5.13
 
5-9
 
5.34
5.42
 
0-4
 
4.37
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Thyez udalerrian 6.206 biztanle zeuden eta 2.905 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

6.206biztanle
2.905elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
1.806familia
Udalerria
% 25
% 29
% 8
% 37
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.806 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (843). Guraso bakarreko 241 familietatik 206etan ama zen guraso bakarra. 993 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 346k seme-alaba bakarra zuten etxean, 331k bi, eta 135k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 722 bikoteetatik 60tan (% 8,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

843
722
241
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean993
Seme-alaba bat346
Bi seme-alaba331
Hiru seme-alaba115
Lau edo gehiago20

15 urte edo gehiago zituzten 5.212 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 9,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 29,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 70,2). 80 urte edo gehiagoko 372 biztanleetatik 313 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 59 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 15
40-54% 18
55-64% 28
65-79% 27
80 +% 30
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 67
40-54% 70
55-64% 67
65-79% 70
80 +% 51

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,5 ezkonduta zegoen, eta beste % 16,5 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,8 izatezko bikotean eta % 4,7 PACS bidez lotuta). % 23,7 ezkongabeak ziren, % 6,0 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,5
Ezkongabea% 23,7
Izatezko bikotean% 11,8
Dibortziatuta% 8,3
Alarguna% 6,0
PACS bidez lotuta% 4,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,3), eskulangileak (% 20,4), erdi-mailako lanbideak (% 18,5), enplegatuak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,3) Savoia Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 25,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 18
% 13
% 20
% 31
Savoia Garaia
% 13
% 20
% 16
% 15
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.201 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.899 egoitza nagusi ziren, 72 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 230 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (1.766), etxeak baino gehiago (1.419). Egoitza nagusietatik 1.763 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.076 alokairuan zeuden, 446 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 60 doan lagata.[11]

3.201etxebizitza
2.899egoitza nagusi
1.419etxe
1.766apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.899
Egoitza nagusia (2.899)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (72)Hutsik (230)

Etxe mota

1.419
1.766
Etxea (1.419)Apartamentua (1.766)

Jabetza egoera

1.763
1.076
446
Jabeak (1.763)Alokairuan (1.076)HLM (446)Doan lagata (60)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (952).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik52
1919-194523
1946-1970376
1971-1990952
1991-2005740
2006-2020676

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (983). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.146 etxebizitzatan). 2.372 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.343 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.350tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela66
2 gela490
3 gela681
4 gela679
5 gela edo gehiago983

Berogailu mota

1.146
411
923
338
Gas sarea (1.146)Fuel-olioa (411)Elektrizitatea (923)Gas botila (81)Bestelakoak (338)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.372aparkalekua
1.343ibilgailu 1
1.350ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.901 biztanleetatik 3.125 aktibo ziren (% 80,1), horietako 2.871 lanean (% 73,6) eta 254 langabezian (aktiboen % 8,1).

3.90115-64 urteko biztanle
% 80,1aktibo
% 73,6lanean
% 8,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,6
25-54 urte% 93,1
55-64 urte% 61,8
Gizonak% 83,5
Emakumeak% 76,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,4
BEPC, brebeta% 15,8
CAP-BEP% 8,8
Batxilergoa% 7,8
Goi-mailako +2% 6,1
Goi-mailako +3/4% 3,2
Goi-mailako +5% 4,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

776 ez-aktibotik 245 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,6), 254 erretiraturik zeuden (% 32,7) eta 277 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,7).

Ez-aktiboak

% 32
% 33
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 10
% 32
% 23
% 25
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 2.911 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.871 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

2.911enplegu udalerrian
% 88,0soldatapeko
% 12,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.140 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

30.140 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 32.180 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 10,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 332 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 91 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 40 eraikuntza enpresak ziren, 48 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 28 finantziazio enpresak ziren, 22 higiezinen enpresak ziren, 33 zerbitzu enpresak ziren, 21 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 64 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 13 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 5 igeltseroak, 9 margolariak, 6 zurginak, 7 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 4 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 15 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 3 etxerako tresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lurrin-denda zen.[14]

2000. urtean Thyez udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 424 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko urriaren 1an eta 2025ko otsailaren 28an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Sigismond », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]