Edukira joan

Tergnier

Tergnier
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Frantzia Garaia
Departamendua Aisne
Izen ofizialaTergnier
Posta kodea02700
Geografia
Koordenatuak49°39′21″N 3°17′14″E / 49.6558°N 3.2872°E / 49.6558; 3.2872
Mapa
Azalera17,95 km²
Altitudea44 m, 90 m eta 55 m
MugakideakAmigny-Rouy, Beautor, Condren, Frières-Faillouël, Liez, Mennessis, Travecy eta Viry-Noureuil
Demografia
Biztanleria13.045 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 6.893 (%52) (%48) 6.369 alt_right
Dentsitatea727 bizt/km²
Informazio gehigarria
Sorrera1974ko urtarrilaren 1a
Hiri senidetuakWolfhagen
ville-tergnier.fr

Tergnier Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. Azken erroldaren arabera 13.045 biztanle zituen 17,9 km²-ko azaleran. Azken erroldaren arabera 13.045 biztanle zituen 17,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Amigny-Rouy, Beautor, Condren, Frières-Faillouël, Liez, Mennessis, Travecy eta Viry-Noureuil.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TergnierTergnier
Població amb 703 habitants (2000)Condren (2,7 km)
Població amb 2679 habitants (2000)Beautor (4,0 km)
Població amb 449 habitants (2000)Liez (4,2 km)
Població amb 1913 habitants (2000)Viry-Noureuil (4,3 km)
Població amb 392 habitants (2000)Mennessis (4,7 km)
Població amb 720 habitants (2000)Amigny-Rouy (5,1 km)
Població amb 255 habitants (2000)Servais (5,3 km)
Població amb 2962 habitants (2000)La Fère (5,4 km)
Població amb 203 habitants (2000)Deuillet (5,6 km)
Població amb 175 habitants (2000)Andelain (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Parisko arroaren ipar-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi eskasa; urteko prezipitazio erregular eta ertainak; negu hotza (3 °C))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 3,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 685 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 8,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Chauny udalerrian dago, 6,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 709,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2009ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (3,7 °C). Urteko prezipitazioa 742 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (81 mm) eta lehorrena apirila (46 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,6 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,3 °C) eta hotzena 1963 (8,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Tergnier)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.7 4.1 7.0 9.9 13.6 16.5 18.7 18.3 14.8 11.1 7.0 4.3 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 56 57 46 61 61 64 70 54 64 65 81 742
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,9+1,4+1,4+1,2+1,1+1,4+1,3+0,5+0,6+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.00018.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 6.369 gizon, 6.893 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.17
 
95+
 
0.45
0.47
 
90-94
 
1.42
1.08
 
85-89
 
2.31
1.19
 
80-84
 
3.05
3.88
 
75-79
 
3.66
5.43
 
70-74
 
5.77
5.13
 
65-69
 
6.21
7.27
 
60-64
 
6.14
6.63
 
55-59
 
7.24
6.89
 
50-54
 
6.93
6.83
 
45-49
 
5.82
6.34
 
40-44
 
6.01
5.46
 
35-39
 
5.67
5.17
 
30-34
 
5.89
5.79
 
25-29
 
4.71
5.65
 
20-24
 
5.35
6.52
 
15-19
 
5.76
6.89
 
10-14
 
6.50
6.92
 
5-9
 
6.02
6.26
 
0-4
 
5.09
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Tergnier udalerrian 12.939 biztanle zeuden eta 6.083 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

12.939biztanle
6.083elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
3.555familia
Udalerria
% 23
% 23
% 13
% 40
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 3.555 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (1.408). Guraso bakarreko 769 familietatik 628etan ama zen guraso bakarra. 1.660 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 884k seme-alaba bakarra zuten etxean, 616k bi, eta 394k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.408 bikoteetatik 241tan (% 17,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

1.378
1.408
769
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.660
Seme-alaba bat884
Bi seme-alaba616
Hiru seme-alaba246
Lau edo gehiago148

15 urte edo gehiago zituzten 10.611 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,7 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 55,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 67,2). 80 urte edo gehiagoko 695 biztanleetatik 640 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 55 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 14
40-54% 17
55-64% 30
65-79% 34
80 +% 55
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 63
40-54% 67
55-64% 61
65-79% 61
80 +% 29

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 37,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,7 izatezko bikotean eta % 4,5 PACS bidez lotuta). % 28,2 ezkongabeak ziren, % 9,8 alargunak eta % 6,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 37,8
Ezkongabea% 28,2
Izatezko bikotean% 12,7
Alarguna% 9,8
Dibortziatuta% 6,9
PACS bidez lotuta% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,5), eskulangileak (% 20,9), enplegatuak (% 18,1), erdi-mailako lanbideak (% 12,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,5) Aisne departamenduko batez bestekoaren (% 33,6) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 12
% 18
% 21
% 34
% 8
Aisne
% 14
% 16
% 20
% 34
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 6.782 etxebizitza zeuden. Horietatik 6.044 egoitza nagusi ziren, 69 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 669 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (4.886), eta apartamentuak gutxi ziren (1.881). Egoitza nagusietatik 3.014 beren jabearen bizilekuak ziren, 2.920 alokairuan zeuden, 1.730 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 110 doan lagata.[11]

6.782etxebizitza
6.044egoitza nagusi
4.886etxe
1.881apartamentu

Etxebizitza multzoa

6.044
669
Egoitza nagusia (6.044)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (69)Hutsik (669)

Etxe mota

4.886
1.881
Etxea (4.886)Apartamentua (1.881)

Jabetza egoera

3.014
2.920
1.730
Jabeak (3.014)Alokairuan (2.920)HLM (1.730)Doan lagata (110)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.558).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik120
1919-19451.179
1946-19702.558
1971-19901.490
1991-2005440
2006-2020250

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.493). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (4.358 etxebizitzatan). 3.251 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 2.953 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.671tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela97
2 gela437
3 gela1.158
4 gela1.858
5 gela edo gehiago2.493

Berogailu mota

4.358
1.011
Gas sarea (4.358)Fuel-olioa (183)Elektrizitatea (1.011)Gas botila (24)Bestelakoak (466)

Aparkalekua eta ibilgailuak

3.251aparkalekua
2.953ibilgailu 1
1.671ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 7.851 biztanleetatik 5.424 aktibo ziren (% 69,1), horietako 4.214 lanean (% 53,7) eta 1.210 langabezian (aktiboen % 22,3).

7.85115-64 urteko biztanle
% 69,1aktibo
% 53,7lanean
% 22,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,8
25-54 urte% 84,0
55-64 urte% 50,0
Gizonak% 74,4
Emakumeak% 64,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 35,0
BEPC, brebeta% 28,8
CAP-BEP% 24,6
Batxilergoa% 19,2
Goi-mailako +2% 10,9
Goi-mailako +3/4% 10,1
Goi-mailako +5% 9,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 22,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.427 ez-aktibotik 663 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,3), 558 erretiraturik zeuden (% 23,0) eta 1.206 bestelako ez-aktibo ziren (% 49,7).

Ez-aktiboak

% 27
% 23
% 50
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 23
% 34
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.760 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 4.214 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

3.760enplegu udalerrian
% 91,4soldatapeko
% 8,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 20.680 eurokoa zen, eta biztanleen % 27 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

20.680 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.360 €
% 27,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 19,4

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 387 komertzioetatik, 10 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 48 eraikuntza enpresak ziren, 90 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 19 garraio enpresak ziren, 35 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 16 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 73 administrazio publikoko enpresak ziren eta 29 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 107 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 4 posta bulegoak, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 1 igeltseroa, 9 margolariak, 8 zurginak, 15 iturginak, 5 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 15 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 53 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 6 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 3 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 5 liburu dendak, 6 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 4 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Tergnier udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 624 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , psikiatriko 1 bat, 7 botika eta 4 anbulantzia zegoen.

2009an 5 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Tergnier udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden867 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Chauny », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]