Edukira joan

Servian

Wikipedia, Entziklopedia askea
Servian
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
BarrutiBézierseko barrutia
Kantonamenducanton of Servian
Izen ofizialaServian
Posta kodea34290
Geografia
Koordenatuak43°25′38″N 3°17′57″E / 43.4272°N 3.2992°E / 43.4272; 3.2992
Mapa
Azalera40,61 km²
Altitudea19 m, 103 m eta 58 m
MugakideakAbeilhan, Alignan-du-Vent, Bassan, Béziers, Boujan-sur-Libron, Coulobres, Espondeilhan, Montblanc, Tourbes eta Valros
Demografia
Biztanleria5.517 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.664 (%49,1) (%50,9) 2.762 alt_right
Dentsitatea136 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakBad Wimpfen
ville-servian.fr

Servian (frantsesez eta ofizialki: Servian) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.517 biztanle zituen 40,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Abeilhan, Alignan-du-Vent, Bassan, Béziers, Boujan-sur-Libron, Coulobres, Espondeilhan, Montblanc, Tourbes eta Valros.

Mapa
Servian eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ServianServian
Població amb 1254 habitants (2000)Abeilhan (2,6 km)
Població amb 290 habitants (2000)Coulobres (3,2 km)
Població amb 898 habitants (2000)Espondeilhan (3,3 km)
Població amb 1548 habitants (2000)Bassan (4,1 km)
Població amb 1239 habitants (2000)Valros (5,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,6 °C-koa da, 16 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 636 mm-koa da, urtarrilean 5,4 euri-egun eta uztailean 2,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Tourbes udalerrian dago, 8,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 607,5 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,1 °C-koa da, 1998ko azaroaren 22an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 15,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (24,2 °C) eta hotzena urtarrila (7,5 °C). Urteko prezipitazioa 814 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (126 mm) eta lehorrena uztaila (25 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,36 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (14,0 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2015, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (16,7 °C) eta hotzena 1963 (12,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Servian)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.5 7.8 10.7 13.4 17.4 21.6 24.2 23.6 19.3 15.4 10.9 8.1 15.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 55 61 71 62 41 25 40 84 126 97 78 814
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,2+1,2+1,6+1,9+1,7+1,70,0+0,2+0,7+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.762 gizon, 2.664 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.18
 
95+
 
0.71
0.51
 
90-94
 
1.24
1.67
 
85-89
 
1.61
1.85
 
80-84
 
2.40
4.06
 
75-79
 
4.20
4.13
 
70-74
 
4.69
5.76
 
65-69
 
5.26
6.26
 
60-64
 
6.12
7.35
 
55-59
 
6.16
6.12
 
50-54
 
8.07
6.99
 
45-49
 
8.03
6.26
 
40-44
 
9.27
7.71
 
35-39
 
8.63
3.73
 
30-34
 
5.18
3.22
 
25-29
 
2.52
3.84
 
20-24
 
3.45
8.69
 
15-19
 
6.01
8.29
 
10-14
 
6.64
6.99
 
5-9
 
4.35
6.41
 
0-4
 
5.44
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Servian udalerrian 5.436 biztanle zeuden eta 2.368 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,30 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 29,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

5.436biztanle
2.368elkarbizitza-unitate
2,30lagun elkarbizitza-unitateko
1.664familia
Udalerria
% 28
% 29
% 12
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.664 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (698). Guraso bakarreko 299 familietatik 236etan ama zen guraso bakarra. 782 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 388k seme-alaba bakarra zuten etxean, 366k bi, eta 128k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 666 bikoteetatik 96tan (% 14,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

698
666
299
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean782
Seme-alaba bat388
Bi seme-alaba366
Hiru seme-alaba107
Lau edo gehiago21

15 urte edo gehiago zituzten 4.484 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 37,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,2). 80 urte edo gehiagoko 321 biztanleetatik 275 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 46 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 5
25-39% 9
40-54% 10
55-64% 21
65-79% 22
80 +% 38
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 73
40-54% 74
55-64% 68
65-79% 73
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 9,9 izatezko bikotean eta % 9,2 PACS bidez lotuta). % 24,7 ezkongabeak ziren, % 6,6 alargunak eta % 6,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,0
Ezkongabea% 24,7
Izatezko bikotean% 9,9
PACS bidez lotuta% 9,2
Dibortziatuta% 6,6
Alarguna% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 29,3), enplegatuak (% 20,1), erdi-mailako lanbideak (% 19,4), eskulangileak (% 13,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 29,3) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,6).[10]

Udalerria
% 19
% 20
% 14
% 29
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.819 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.364 egoitza nagusi ziren, 166 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 289 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.432), eta apartamentuak gutxi ziren (374). Egoitza nagusietatik 1.631 beren jabearen bizilekuak ziren, 676 alokairuan zeuden, 235 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 57 doan lagata.[11]

2.819etxebizitza
2.364egoitza nagusi
2.432etxe
374apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.364
289
Egoitza nagusia (2.364)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (166)Hutsik (289)

Etxe mota

2.432
374
Etxea (2.432)Apartamentua (374)

Jabetza egoera

1.631
676
235
Jabeak (1.631)Alokairuan (676)HLM (235)Doan lagata (57)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (684).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik399
1919-1945198
1946-1970194
1971-1990358
1991-2005417
2006-2020684

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.025). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.755 etxebizitzatan). 1.824 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.062 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.117tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela20
2 gela110
3 gela409
4 gela800
5 gela edo gehiago1.025

Berogailu mota

1.755
308
Gas sarea (161)Fuel-olioa (117)Elektrizitatea (1.755)Gas botila (23)Bestelakoak (308)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.824aparkalekua
1.062ibilgailu 1
1.117ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.316 biztanleetatik 2.522 aktibo ziren (% 76,1), horietako 2.205 lanean (% 66,5) eta 317 langabezian (aktiboen % 12,6).

3.31615-64 urteko biztanle
% 76,1aktibo
% 66,5lanean
% 12,6langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,7
25-54 urte% 91,8
55-64 urte% 59,6
Gizonak% 77,7
Emakumeak% 74,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,4
BEPC, brebeta% 21,9
CAP-BEP% 14,1
Batxilergoa% 13,6
Goi-mailako +2% 8,0
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 4,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 12,6). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

794 ez-aktibotik 297 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,4), 208 erretiraturik zeuden (% 26,2) eta 289 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,4).

Ez-aktiboak

% 37
% 26
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 12
% 31
% 28
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.650 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.205 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.650enplegu udalerrian
% 79,5soldatapeko
% 20,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.310 eurokoa zen, eta biztanleen % 17 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.310 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.280 €
% 17,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 261 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 12 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 45 eraikuntza enpresak ziren, 63 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 28 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 60 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 6 igeltseroak, 7 margolariak, 6 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 6 ile apaindegiak, 8 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Servian udalerrian 214 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.376 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Servian udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 564 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 29.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pezenas-Tourbes », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Servian&oldid=11336753"(e)tik eskuratuta