Edukira joan

Sallanches

Wikipedia, Entziklopedia askea
Sallanches
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Savoia Garaia
Izen ofizialaSallanches
Posta kodea74700
Geografia
Koordenatuak45°56′11″N 6°37′55″E / 45.9364°N 6.6319°E / 45.9364; 6.6319
Mapa
Azalera65,87 km²
Altitudea558 m, 515 m, 2.749 m eta 1.249 m
MugakideakLa Giettaz, La Clusaz, Combloux, Cordon, Domancy, Le Grand-Bornand, Magland, Megève, Passy eta Le Reposoir
Demografia
Biztanleria17.319 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 8.939 (%52,5) (%47,5) 8.096 alt_right
Dentsitatea263 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakSpaichingen
sallanches.fr

Sallanches Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 17.319 biztanle zituen 65,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: La Giettaz, La Clusaz, Combloux, Cordon, Domancy, Le Grand-Bornand, Magland, Megève, Passy eta Le Reposoir.

Mapa
Sallanches eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SallanchesSallanches
Població amb 986 habitants (2000)Cordon (2,3 km)
Població amb 1780 habitants (2000)Domancy (2,9 km)
Població amb 11144 habitants (2000)Passy (4,5 km)
Població amb 2047 habitants (2000)Combloux (4,6 km)
Població amb 1040 habitants (2000)Demi-Quartier (7,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta ipar Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1200-1500 mm artekoa, udan modu irregularrean banatuta)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da, 18,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1232 mm-koa da, urtarrilean 9,9 euri-egun eta uztailean 9,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, udalerrian bertan dagoen Météo-France estazioan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1098,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,2 °C-koa da, 2023ko uztailaren 11an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,3 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,9 °C) eta hotzena urtarrila (−1,1 °C). Urteko prezipitazioa 1373 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (143 mm) eta lehorrena apirila (94 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,21 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,2 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,3 °C) eta hotzena 1980 (6,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Sallanches)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -1.1 -0.2 3.5 7.1 11.4 15.1 16.9 16.3 12.3 8.3 3.1 -0.2 7.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 124 98 98 94 122 123 127 125 100 110 110 143 1373
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,1+1,1+1,1+1,0+1,3+0,6+0,8−0,4−0,1+0,3+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.00018.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 8.096 gizon, 8.939 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.19
 
95+
 
0.45
0.46
 
90-94
 
1.24
1.48
 
85-89
 
2.45
2.57
 
80-84
 
3.31
3.36
 
75-79
 
4.26
5.32
 
70-74
 
5.53
5.60
 
65-69
 
6.12
6.06
 
60-64
 
6.40
6.56
 
55-59
 
7.06
7.52
 
50-54
 
7.06
6.26
 
45-49
 
5.66
6.82
 
40-44
 
6.73
6.97
 
35-39
 
7.15
6.52
 
30-34
 
6.30
6.57
 
25-29
 
5.60
5.24
 
20-24
 
3.80
5.83
 
15-19
 
4.92
6.36
 
10-14
 
5.47
5.64
 
5-9
 
5.75
4.67
 
0-4
 
4.73
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Sallanches udalerrian 17.112 biztanle zeuden eta 8.654 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,98 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

17.112biztanle
8.654elkarbizitza-unitate
1,98lagun elkarbizitza-unitateko
4.776familia
Udalerria
% 21
% 25
% 8
% 44
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 4.776 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (2.214). Guraso bakarreko 724 familietatik 544etan ama zen guraso bakarra. 2.525 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.038k seme-alaba bakarra zuten etxean, 916k bi, eta 296k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 1.837 bikoteetatik 222tan (% 12,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

2.214
1.837
724
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean2.525
Seme-alaba bat1.038
Bi seme-alaba916
Hiru seme-alaba236
Lau edo gehiago60

15 urte edo gehiago zituzten 14.632 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 12,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 51,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 68,3). 80 urte edo gehiagoko 1.070 biztanleetatik 965 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 105 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 12
25-39% 20
40-54% 19
55-64% 30
65-79% 35
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 68
40-54% 68
55-64% 64
65-79% 61
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 6,7 PACS bidez lotuta). % 26,0 ezkongabeak ziren, % 7,8 alargunak eta % 8,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 38,8
Ezkongabea% 26,0
Izatezko bikotean% 12,4
Dibortziatuta% 8,3
Alarguna% 7,8
PACS bidez lotuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,3), erdi-mailako lanbideak (% 17,6), enplegatuak (% 16,2), eskulangileak (% 14,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,3) Savoia Garaia departamenduko batez bestekoaren (% 25,5) gainetik dago. 43 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[10]

Udalerria
% 12
% 18
% 16
% 14
% 30
Savoia Garaia
% 13
% 20
% 16
% 15
% 25
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 10.727 etxebizitza zeuden. Horietatik 8.621 egoitza nagusi ziren, 1.272 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 834 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (7.843), etxeak baino gehiago (2.874). Egoitza nagusietatik 5.024 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.363 alokairuan zeuden, 847 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 234 doan lagata.[11]

10.727etxebizitza
8.621egoitza nagusi
2.874etxe
7.843apartamentu

Etxebizitza multzoa

8.621
1.272
Egoitza nagusia (8.621)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1.272)Hutsik (834)

Etxe mota

2.874
7.843
Etxea (2.874)Apartamentua (7.843)

Jabetza egoera

5.024
3.363
847
Jabeak (5.024)Alokairuan (3.363)HLM (847)Doan lagata (234)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (3.049).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik437
1919-1945255
1946-19701.230
1971-19903.049
1991-20051.704
2006-20201.562

Egoitza nagusien artean gehienek 3 gela zituzten (2.410). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (3.381 etxebizitzatan). 6.553 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 4.454 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 3.056tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela518
2 gela1.768
3 gela2.410
4 gela1.937
5 gela edo gehiago1.988

Berogailu mota

2.934
1.405
3.381
824
Gas sarea (2.934)Fuel-olioa (1.405)Elektrizitatea (3.381)Gas botila (78)Bestelakoak (824)

Aparkalekua eta ibilgailuak

6.553aparkalekua
4.454ibilgailu 1
3.056ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 10.833 biztanleetatik 8.935 aktibo ziren (% 82,5), horietako 8.385 lanean (% 77,4) eta 550 langabezian (aktiboen % 6,2).

10.83315-64 urteko biztanle
% 82,5aktibo
% 77,4lanean
% 6,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,4
25-54 urte% 94,2
55-64 urte% 68,1
Gizonak% 85,0
Emakumeak% 80,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,2
BEPC, brebeta% 10,1
CAP-BEP% 8,6
Batxilergoa% 5,2
Goi-mailako +2% 4,5
Goi-mailako +3/4% 3,4
Goi-mailako +5% 3,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

1.897 ez-aktibotik 720 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 38,0), 602 erretiraturik zeuden (% 31,7) eta 575 bestelako ez-aktibo ziren (% 30,3).

Ez-aktiboak

% 38
% 32
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 17
% 27
% 26
% 20
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 8.309 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 8.385 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

8.309enplegu udalerrian
% 82,8soldatapeko
% 17,2ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.720 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.720 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 32.180 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 10,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.394 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 83 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 195 eraikuntza enpresak ziren, 367 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 23 garraio enpresak ziren, 85 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 19 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 60 finantziazio enpresak ziren, 94 higiezinen enpresak ziren, 148 zerbitzu enpresak ziren, 212 administrazio publikoko enpresak ziren eta 79 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 323 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 13 banku bulegoak, 1 funeraria, 31 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 6 autoeskolak, 14 igeltseroak, 27 margolariak, 42 zurginak, 20 iturginak, 27 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 21 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 7 aldi baterako lan enpresak, 56 jatetxeak, 26 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 11 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 142 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 4 brikolaje denda handika, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 11 okindegiak, 7 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 8 liburu dendak, 34 arropa dendak, 11 etxerako tresna dendak, 11 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 12 altzari dendak, 10 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 5 drogeria, 3 lurrin-dendak, 7 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Sallanches udalerrian 74 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.295 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 6 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 8 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Sallanches udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.137 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 377 eta lizeo teknologikoetan 265.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1951ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Sallanches », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sallanches&oldid=11321644"(e)tik eskuratuta