Edukira joan

Morfontaine

Morfontaine
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Mosela
Izen ofizialaMorfontaine
Posta kodea54920
Geografia
Koordenatuak49°26′40″N 5°48′30″E / 49.4444°N 5.8083°E / 49.4444; 5.8083
Mapa
Azalera11,42 km²
Altitudea275 m, 404 m eta 363 m
MugakideakBréhain-la-Ville, Fillières, Laix, Ville-au-Montois eta Villers-la-Montagne
Demografia
Biztanleria1.073 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 566 (%52,6) (%47,4) 510 alt_right
Dentsitatea94 bizt/km²
mairie-morfontaine.fr

Morfontaine Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.073 biztanle zituen 11,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bréhain-la-Ville, Fillières, Laix, Ville-au-Montois eta Villers-la-Montagne.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MorfontaineMorfontaine
Població amb 216 habitants (2000)Laix (2,0 km)
Població amb 567 habitants (2000)Baslieux (3,8 km)
Població amb 581 habitants (2000)Chenières (4,3 km)
Població amb 176 habitants (2000)Bazailles (5,1 km)
Població amb 464 habitants (2000)Fillières (5,3 km)
Població amb 659 habitants (2000)Tiercelet (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9 °C-koa da, 16,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 859 mm-koa da, urtarrilean 1,3 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Villette_(Meurthe_eta_Mosela) udalerrian dago, 17,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 909,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,8 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,5 °C) eta hotzena urtarrila (1,7 °C). Urteko prezipitazioa 834 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (92 mm) eta lehorrena apirila (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,37 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,5 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,4 °C) eta hotzena 1963 (7,3 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Morfontaine)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.7 2.3 5.4 9.0 13.0 16.4 18.5 18.0 13.7 9.7 5.4 2.6 9.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 78 68 63 51 68 62 67 67 66 75 77 92 834
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,7+1,1+1,4+1,3+1,5+1,6+1,7+0,5+0,6+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea2004006008001000120014001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 510 gizon, 566 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.77
0.98
 
85-89
 
0.00
0.98
 
80-84
 
0.88
0.00
 
75-79
 
3.36
5.69
 
70-74
 
6.89
4.71
 
65-69
 
6.01
8.63
 
60-64
 
7.77
7.84
 
55-59
 
7.77
6.86
 
50-54
 
9.72
8.82
 
45-49
 
9.72
1.96
 
40-44
 
0.88
10.78
 
35-39
 
5.30
4.90
 
30-34
 
7.95
4.12
 
25-29
 
0.88
4.90
 
20-24
 
4.42
7.84
 
15-19
 
5.30
9.02
 
10-14
 
12.54
8.04
 
5-9
 
5.30
3.92
 
0-4
 
3.53
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Morfontaine udalerrian 1.073 biztanle zeuden eta 427 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,51 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 32,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 19,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.073biztanle
427elkarbizitza-unitate
2,51lagun elkarbizitza-unitateko
348familia
Udalerria
% 31
% 33
% 16
% 20
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 348 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (139). Guraso bakarreko 75 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 154 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 84k seme-alaba bakarra zuten etxean, 89k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[10]

139
134
75
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean154
Seme-alaba bat84
Bi seme-alaba89
Hiru seme-alaba15
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 867 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 59,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 83,8).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 4
40-54% 8
55-64% 15
65-79% 17
80 +% 59
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 77
40-54% 84
55-64% 76
65-79% 76
80 +% 26

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,4 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,1 izatezko bikotean eta % 6,2 PACS bidez lotuta). % 23,2 ezkongabeak ziren, % 5,7 alargunak eta % 4,0 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,8
Ezkongabea% 23,2
Izatezko bikotean% 13,1
PACS bidez lotuta% 6,2
Alarguna% 5,7
Dibortziatuta% 4,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,4), eskulangileak (% 23,2), erdi-mailako lanbideak (% 19,7), enplegatuak (% 16,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,4) Meurthe eta Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 20
% 16
% 23
% 24
Meurthe eta Mosela
% 11
% 16
% 16
% 15
% 29
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 456 etxebizitza zeuden. Horietatik 432 egoitza nagusi ziren, 1 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 23 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (409), eta apartamentuak gutxi ziren (47). Egoitza nagusietatik 360 beren jabearen bizilekuak ziren, 69 alokairuan zeuden, 34 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

456etxebizitza
432egoitza nagusi
409etxe
47apartamentu

Etxebizitza multzoa

432
Egoitza nagusia (432)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (1)Hutsik (23)

Etxe mota

409
47
Etxea (409)Apartamentua (47)

Jabetza egoera

360
69
Jabeak (360)Alokairuan (69)HLM (34)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (113).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik49
1919-194569
1946-197045
1971-1990113
1991-2005102
2006-202050

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (284). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (169 etxebizitzatan). 361 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 169 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 240tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela6
3 gela23
4 gela117
5 gela edo gehiago284

Berogailu mota

155
169
94
Gas sarea (3)Fuel-olioa (155)Elektrizitatea (169)Gas botila (11)Bestelakoak (94)

Aparkalekua eta ibilgailuak

361aparkalekua
169ibilgailu 1
240ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 703 biztanleetatik 547 aktibo ziren (% 77,8), horietako 498 lanean (% 70,8) eta 49 langabezian (aktiboen % 9,0).

70315-64 urteko biztanle
% 77,8aktibo
% 70,8lanean
% 9,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 41,1
25-54 urte% 93,1
55-64 urte% 61,5
Gizonak% 79,9
Emakumeak% 75,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,6
BEPC, brebeta% 10,0
CAP-BEP% 14,6
Batxilergoa% 12,6
Goi-mailako +2% 4,4
Goi-mailako +3/4% 3,0
Goi-mailako +5% 2,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

156 ez-aktibotik 58 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,2), 43 erretiraturik zeuden (% 27,6) eta 55 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,3).

Ez-aktiboak

% 37
% 28
% 35
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 31
% 28
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 62 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 498 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

62enplegu udalerrian
% 58,1soldatapeko
% 41,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.960 eurokoa zen.

30.960 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.910 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 13 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.[13]

2000. urtean Morfontaine udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1997ko martxoaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Villette », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]