Edukira joan

Lupstein

Lupstein
Lùpschte
Frantziako udalerria
Administrazioa
Antzinako herrialdea Alemaniar Inperioa
Lurralde Alsazia-Lorrena
District of Alsace-LorraineUnterelsaß
Izen ofizialaLupstein
Jatorrizko izenaLùpschte
Posta kodea67490
Geografia
Koordenatuak48°44′14″N 7°29′12″E / 48.7372°N 7.4867°E / 48.7372; 7.4867
Mapa
Azalera7,82 km²
Altitudea157 m, 234 m eta 192 m
MugakideakAltenheim, Dettwiller, Ingenheim, Littenheim, Waldolwisheim eta Wilwisheim
Demografia
Biztanleria830 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 454 (%55,3) (%44,7) 367 alt_right
Dentsitatea106 bizt/km²

Lupstein Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 830 biztanle zituen 7,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Altenheim, Dettwiller, Ingenheim, Littenheim, Waldolwisheim eta Wilwisheim.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LupsteinLupstein
Població amb 291 habitants (2000)Littenheim (0,9 km)
Població amb 668 habitants (2000)Wilwisheim (2,1 km)
Població amb 2596 habitants (2000)Dettwiller (2,4 km)
Població amb 218 habitants (2000)Altenheim (2,5 km)
Població amb 372 habitants (2000)Ingenheim (2,6 km)
Població amb 229 habitants (2000)Friedolsheim (3,4 km)
Població amb 538 habitants (2000)Waldolwisheim (3,5 km)
Població amb 585 habitants (2000)Melsheim (3,5 km)
Població amb 490 habitants (2000)Saessolsheim (3,9 km)
Població amb 378 habitants (2000)Furchhausen (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Vosgeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio oso handiak (1500-2000 mm/urte) urte osoan; negu gogorra (1 °C baino gutxiago))[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,5 °C-koa da, 17,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 765 mm-koa da, urtarrilean 10,1 euri-egun eta uztailean 10,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Waltenheim-sur-Zorn udalerrian dago, 9,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 652,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,9 °C-koa da, 2009ko abenduaren 20an lortua[oh 1][5].

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea5005506006507007508008501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 367 gizon, 454 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
1.10
0.00
 
85-89
 
1.10
2.72
 
80-84
 
3.30
2.72
 
75-79
 
2.20
4.09
 
70-74
 
2.20
5.45
 
65-69
 
3.30
12.53
 
60-64
 
12.33
11.17
 
55-59
 
10.13
5.45
 
50-54
 
4.41
10.90
 
45-49
 
10.13
8.17
 
40-44
 
4.41
5.45
 
35-39
 
5.51
5.45
 
30-34
 
10.13
4.09
 
25-29
 
1.10
2.72
 
20-24
 
3.30
4.09
 
15-19
 
4.41
8.17
 
10-14
 
6.61
2.72
 
5-9
 
9.91
4.09
 
0-4
 
4.41
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lupstein udalerrian 830 biztanle zeuden eta 342 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,43 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 38,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

830biztanle
342elkarbizitza-unitate
2,43lagun elkarbizitza-unitateko
270familia
Udalerria
% 36
% 39
% 23
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 270 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (133). Guraso bakarreko 15 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 148 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 56k seme-alaba bakarra zuten etxean, 46k bi, eta 20k hiru edo gehiago.[9]

133
122
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean148
Seme-alaba bat56
Bi seme-alaba46
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 675 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 48,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 89,7).[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 6
40-54% 7
55-64% 8
65-79% 20
80 +% 49
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 78
40-54% 83
55-64% 90
65-79% 78
80 +% 37

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 55,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 18,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,4 izatezko bikotean eta % 9,8 PACS bidez lotuta). % 17,3 ezkongabeak ziren, % 6,2 alargunak eta % 3,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 55,3
Ezkongabea% 17,3
PACS bidez lotuta% 9,8
Izatezko bikotean% 8,4
Alarguna% 6,2
Dibortziatuta% 3,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 31,6), eskulangileak (% 26,9), erdi-mailako lanbideak (% 19,3), enplegatuak (% 10,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 31,6) Rhin Beherea departamenduko batez bestekoaren (% 27,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[9]

Udalerria
% 9
% 19
% 10
% 27
% 31
Rhin Beherea
% 14
% 17
% 15
% 16
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 375 etxebizitza zeuden. Horietatik 340 egoitza nagusi ziren, 2 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (334), eta apartamentuak gutxi ziren (41). Egoitza nagusietatik 287 beren jabearen bizilekuak ziren, 45 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 8 doan lagata.[10]

375etxebizitza
340egoitza nagusi
334etxe
41apartamentu

Etxebizitza multzoa

340
33
Egoitza nagusia (340)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2)Hutsik (33)

Etxe mota

334
41
Etxea (334)Apartamentua (41)

Jabetza egoera

287
45
Jabeak (287)Alokairuan (45)Doan lagata (8)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (104).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik42
1919-194514
1946-197038
1971-1990104
1991-200577
2006-202065

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (222). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (130 etxebizitzatan). 308 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 121 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 204tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela8
3 gela33
4 gela77
5 gela edo gehiago222

Berogailu mota

130
99
109
Fuel-olioa (130)Elektrizitatea (99)Gas botila (2)Bestelakoak (109)

Aparkalekua eta ibilgailuak

308aparkalekua
121ibilgailu 1
204ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 524 biztanleetatik 419 aktibo ziren (% 80,0), horietako 396 lanean (% 75,6) eta 22 langabezian (aktiboen % 5,3).

52415-64 urteko biztanle
% 80,0aktibo
% 75,6lanean
% 5,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 53,6
25-54 urte% 96,4
55-64 urte% 57,5
Gizonak% 83,6
Emakumeak% 76,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 6,9
Batxilergoa% 8,2
Goi-mailako +2% 5,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 3,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

105 ez-aktibotik 28 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,7), 50 erretiraturik zeuden (% 47,6) eta 27 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,7).

Ez-aktiboak

% 27
% 48
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 18
% 32
% 16
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 88 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 396 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

88enplegu udalerrian
% 69,3soldatapeko
% 30,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 29.940 eurokoa zen.

29.940 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.890 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 26 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.[12]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.[13]

2000. urtean Lupstein udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 371 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Waltenheim-sur-zorn », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]