Edukira joan

Jabrun

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jabrun
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
DepartamenduaCantal
BarrutiSaint-Floureko barrutia
Kantonamenducanton of Chaudes-Aigues
Izen ofizialaJabrun
Posta kodea15110
Geografia
Koordenatuak44°48′28″N 2°57′40″E / 44.8078°N 2.9611°E / 44.8078; 2.9611
Mapa
Azalera34,03 km²
Altitudea710 m, 1.285 m eta 1.065 m
MugakideakChaudes-Aigues, Deux-Verges, Espinasse, Lieutadès, Saint-Rémy-de-Chaudes-Aigues, Saint-Urcize, La Trinitat eta Argences-en-Aubrac
Demografia
Biztanleria149 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 70 (%44,3) (%55,7) 88 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²

Jabrun (frantsesez eta ofizialki: Jabrun) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 149 biztanle zituen 34 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chaudes-Aigues, Deux-Verges, Espinasse, Lieutadès, Saint-Rémy-de-Chaudes-Aigues, Saint-Urcize, La Trinitat eta Argences-en-Aubrac.

Mapa
Jabrun eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
JabrunJabrun
Població amb 59 habitants (2000)Deux-Verges (5,0 km)
Població amb 216 habitants (2000)Lieutadès (6,0 km)
Població amb 43 habitants (2000)La Trinitat (6,8 km)
Població amb 76 habitants (2000)Espinasse (7,2 km)
Població amb 130 habitants (2000)Anterrieux (7,3 km)
Població amb 205 habitants (2000)Lacalm (7,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko hego-ekialdeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1500 mm artekoa, gutxiena udan, gehiena udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8 °C-koa da, 9,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1106 mm-koa da, urtarrilean 10,9 euri-egun eta uztailean 7,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Flour_(Cantal) udalerrian dago, 25,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 800,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20,5 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,2 °C) eta hotzena urtarrila (0,1 °C). Urteko prezipitazioa 883 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (91 mm) eta lehorrena otsaila (52 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,6 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,4 °C) eta hotzena 1963 (5,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Jabrun)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.1 0.2 3.1 5.9 9.9 13.9 16.2 15.8 11.6 8.3 3.6 1.1 7.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 52 52 79 87 78 64 76 84 91 86 71 883
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4−0,1+1,3+1,4+1,5+1,9+1,2+1,5−0,3+0,2+0,5+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 88 gizon, 70 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
6.82
 
80-84
 
8.57
6.82
 
75-79
 
8.57
26.14
 
70-74
 
15.71
12.50
 
65-69
 
8.57
0.00
 
60-64
 
15.71
6.82
 
55-59
 
8.57
0.00
 
50-54
 
0.00
6.82
 
45-49
 
8.57
6.82
 
40-44
 
8.57
0.00
 
35-39
 
0.00
6.82
 
30-34
 
8.57
0.00
 
25-29
 
0.00
6.82
 
20-24
 
0.00
6.82
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
6.82
 
0-4
 
8.57
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Jabrun udalerrian 149 biztanle zeuden eta 72 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,07 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 28 kide bakarrekoak ziren, 17 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 17 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

149biztanle
72elkarbizitza-unitate
2,07lagun elkarbizitza-unitateko
39familia
17Bikotea seme-alabekin
17Bikotea seme-alabarik gabe etxean
6Guraso bakarrekoak
28Kide bakarrekoa
6Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 39 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (17). 28 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

17
17
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 126 etxebizitza zeuden. Horietatik 69 egoitza nagusi ziren, 33 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (120), eta apartamentuak gutxi ziren (5). Egoitza nagusietatik 59 beren jabearen bizilekuak ziren, 8 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

126etxebizitza
69egoitza nagusi
120etxe
5apartamentu

Etxebizitza multzoa

69
33
24
Egoitza nagusia (69)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33)Hutsik (24)

Etxe mota

120
Etxea (120)Apartamentua (5)

Jabetza egoera

59
8
Jabeak (59)Alokairuan (8)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik22
1919-19453
1946-19706
1971-199021
1991-20057
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (29). 52 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 59 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 25 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 40tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela5
3 gela14
4 gela20
5 gela edo gehiago29

Berogailu mota

11
52
Fuel-olioa (11)Elektrizitatea (5)Bestelakoak (52)

Aparkalekua eta ibilgailuak

59aparkalekua
25ibilgailu 1
40ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 69 biztanleetatik 56 aktibo ziren (% 81,2), horietako 52 lanean (% 75,4) eta 4 langabezian (aktiboen % 7,1).

6915-64 urteko biztanle
% 81,2aktibo
% 75,4lanean
% 7,1langabezia-tasa

13 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 7,7), 8 erretiraturik zeuden (% 61,5) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,1).

Ez-aktiboak

% 62
% 23
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 36 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 52 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

36enplegu udalerrian
% 30,6soldatapeko
% 69,4ez-soldatapeko

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.[12]

2000. urtean Jabrun udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1988ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Flour », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Jabrun&oldid=11339983"(e)tik eskuratuta