Edukira joan

Gap (Frantzia)

Gap
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
Izen ofizialaGap
Gap
Posta kodea05000
Geografia
Koordenatuak44°33′31″N 6°04′40″E / 44.5586°N 6.0778°E / 44.5586; 6.0778
Mapa
Azalera110,43 km²
Altitudea745 m, 625 m, 2.360 m eta 1.107 m
MugakideakChâteauvieux, La Fare-en-Champsaur, Forest-Saint-Julien, La Freissinouse, Jarjayes, Laye, Lettret, Neffes, Le Noyer, Pelleautier, Poligny, Rabou, Rambaud, La Roche-des-Arnauds, La Rochette, Saint-Laurent-du-Cros eta Dévoluy
Demografia
Biztanleria41.293 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 21.173 (%52,1) (%47,9) 19.489 alt_right
Dentsitatea374 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakPinerolo, Biancavilla eta Traunstein
ville-gap.fr

Gap (frantsesez eta ofizialki: Gap) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 41.293 biztanle zituen 110,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Châteauvieux, La Fare-en-Champsaur, Forest-Saint-Julien, La Freissinouse, Jarjayes, Laye, Lettret, Neffes, Le Noyer, Pelleautier, Poligny, Rabou, Rambaud, La Roche-des-Arnauds, La Rochette, Saint-Laurent-du-Cros eta Dévoluy.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GapGap
Població amb 354 habitants (2000)Rambaud (4,8 km)
Població amb 77 habitants (2000)Rabou (6,6 km)
Població amb 415 habitants (2000)Jarjayes (6,7 km)
Població amb 539 habitants (2000)Pelleautier (6,8 km)
Població amb 375 habitants (2000)La Rochette (7,4 km)
Població amb 709 habitants (2000)Neffes (7,5 km)

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[1]

BiztanleriaUrtea010.00020.00030.00040.00050.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 19.489 gizon, 21.173 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.22
 
95+
 
0.68
0.78
 
90-94
 
2.08
2.43
 
85-89
 
3.48
2.93
 
80-84
 
4.36
4.68
 
75-79
 
5.77
6.58
 
70-74
 
6.99
6.21
 
65-69
 
6.75
6.43
 
60-64
 
7.69
7.07
 
55-59
 
6.61
6.76
 
50-54
 
6.79
5.47
 
45-49
 
6.22
5.14
 
40-44
 
5.19
5.40
 
35-39
 
4.96
5.58
 
30-34
 
5.21
6.34
 
25-29
 
5.28
5.95
 
20-24
 
3.81
6.56
 
15-19
 
4.85
5.95
 
10-14
 
4.72
4.87
 
5-9
 
4.58
4.62
 
0-4
 
3.98
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[2].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Gap udalerrian 40.080 biztanle zeuden eta 20.814 elkarbizitza unitate[oh 1], hau da, 1,93 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 45,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[4]

40.080biztanle
20.814elkarbizitza-unitate
1,93lagun elkarbizitza-unitateko
11.148familia
Udalerria
% 18
% 26
% 9
% 46
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 11.148 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (5.424). Guraso bakarreko 1.978 familietatik 1.583etan ama zen guraso bakarra. 6.052 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 2.435k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.919k bi, eta 742k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 3.745 bikoteetatik 510tan (% 13,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[4]

5.424
3.745
1.978
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean6.052
Seme-alaba bat2.435
Bi seme-alaba1.919
Hiru seme-alaba587
Lau edo gehiago155

15 urte edo gehiago zituzten 35.004 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 15,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 63,9). 80 urte edo gehiagoko 3.481 biztanleetatik 3.142 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 339 kolektibitateren batean.[4]

Bakarrik bizi da
15-24% 15
25-39% 21
40-54% 22
55-64% 30
65-79% 33
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 16
25-39% 61
40-54% 63
55-64% 62
65-79% 64
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 38,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 6,4 PACS bidez lotuta). % 27,0 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 9,8 dibortziatuak.[4]

Ezkonduta% 38,7
Ezkongabea% 27,0
Izatezko bikotean% 10,8
Dibortziatuta% 9,8
Alarguna% 7,3
PACS bidez lotuta% 6,4

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,8), enplegatuak (% 17,5), erdi-mailako lanbideak (% 15,4), eskulangileak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,8) Alpe Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) gainetik dago. 74 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[4]

Udalerria
% 8
% 15
% 17
% 11
% 37
Alpe Garaiak
% 16
% 16
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 23.628 etxebizitza zeuden. Horietatik 20.773 egoitza nagusi ziren, 938 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 1.917 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (15.534), etxeak baino gehiago (7.904). Egoitza nagusietatik 10.693 beren jabearen bizilekuak ziren, 9.470 alokairuan zeuden, 3.320 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 610 doan lagata.[5]

23.628etxebizitza
20.773egoitza nagusi
7.904etxe
15.534apartamentu

Etxebizitza multzoa

20.773
1.917
Egoitza nagusia (20.773)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (938)Hutsik (1.917)

Etxe mota

7.904
15.534
Etxea (7.904)Apartamentua (15.534)

Jabetza egoera

10.693
9.470
3.320
Jabeak (10.693)Alokairuan (9.470)HLM (3.320)Doan lagata (610)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (7.058).[5]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik767
1919-1945894
1946-19705.306
1971-19907.058
1991-20053.558
2006-20202.858

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (5.819). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (8.476 etxebizitzatan). 14.560 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 11.279 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 6.126tan bi edo gehiago.[5]

Gela kopurua

1 gela892
2 gela3.228
3 gela5.041
4 gela5.819
5 gela edo gehiago5.793

Berogailu mota

8.476
2.468
7.499
2.094
Gas sarea (8.476)Fuel-olioa (2.468)Elektrizitatea (7.499)Gas botila (235)Bestelakoak (2.094)

Aparkalekua eta ibilgailuak

14.560aparkalekua
11.279ibilgailu 1
6.126ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 24.193 biztanleetatik 18.235 aktibo ziren (% 75,4), horietako 16.168 lanean (% 66,8) eta 2.067 langabezian (aktiboen % 11,3).

24.19315-64 urteko biztanle
% 75,4aktibo
% 66,8lanean
% 11,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 49,0
25-54 urte% 89,5
55-64 urte% 60,0
Gizonak% 77,5
Emakumeak% 73,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 20,6
BEPC, brebeta% 19,0
CAP-BEP% 14,8
Batxilergoa% 11,8
Goi-mailako +2% 8,1
Goi-mailako +3/4% 7,0
Goi-mailako +5% 4,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

5.958 ez-aktibotik 2.092 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,1), 1.651 erretiraturik zeuden (% 27,7) eta 2.215 bestelako ez-aktibo ziren (% 37,2).

Ez-aktiboak

% 35
% 28
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 2]

% 14
% 29
% 32
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 22.434 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 16.168 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

22.434enplegu udalerrian
% 85,2soldatapeko
% 14,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.410 eurokoa zen, eta biztanleen % 15 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.410 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.060 €
% 15,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2.935 komertzioetatik, 33 erauzte enpresak ziren, 56 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 79 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 280 eraikuntza enpresak ziren, 710 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 70 garraio enpresak ziren, 183 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 56 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 151 finantziazio enpresak ziren, 185 higiezinen enpresak ziren, 374 zerbitzu enpresak ziren, 529 administrazio publikoko enpresak ziren eta 219 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[6]

2009an zeuden norbanakoentzako 624 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 3 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 3 posta bulegoak, 30 banku bulegoak, 6 funerariak, 54 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 6 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 7 ibilgailuen alokairu bulegoak, 16 autoeskolak, 53 igeltseroak, 54 margolariak, 37 zurginak, 51 iturginak, 24 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 69 ile apaindegiak, 8 albaitariak, 7 aldi baterako lan enpresak, 115 jatetxeak, 41 higiezinen agentziak, 14 tintoreriak eta 18 apaindegiak.[7]

2009an zeuden 317 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 11 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 39 okindegiak, 19 harategiak, 3 kongelatu-dendak, 3 arraindegiak, 13 liburu dendak, 81 arropa dendak, 12 etxerako tresna dendak, 22 zapata-dendak, 10 elektrotresna dendak, 16 altzari dendak, 25 kirol-dendak, 2 lur eta paretak apaintzeko dendak, 10 drogeria, 13 lurrin-dendak, 8 bitxi-dendak eta 17 lore-dendak ziren.[8]

2000. urtean Gap udalerrian 136 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.276 hektarea erabiltzen.[9]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 3 osasun-zentro, 14 botika eta 8 anbulantzia zegoen.

2009an 10 haur-eskola eta 21 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gap udalerrian 4 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.098 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.041 eta lizeo teknologikoetan 842.

Gap udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.4 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 2 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren eta 2 unibertsitate-insitutoak ziren.

  1. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  2. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]