Edukira joan

Crestet

Wikipedia, Entziklopedia askea
Crestet
Crestet
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaVaucluse
Izen ofizialaCrestet
Jatorrizko izenaCrestet
Posta kodea84110
Geografia
Koordenatuak44°13′04″N 5°05′51″E / 44.2178°N 5.0975°E / 44.2178; 5.0975
Mapa
Azalera11,48 km²
Altitudea300 m, 199 m, 567 m eta 358 m
MugakideakVaison-la-Romaine, Entrechaux, Gigondas, Malaucène, Saint-Marcellin-lès-Vaison eta Séguret
Demografia
Biztanleria415 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 196 (%47) (%53) 221 alt_right
Dentsitatea36 bizt/km²
crestet.fr

Crestet (frantsesez eta ofizialki: Crestet) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 415 biztanle zituen 11,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Vaison-la-Romaine, Entrechaux, Gigondas, Malaucène, Saint-Marcellin-lès-Vaison eta Séguret.

Mapa
Crestet eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CrestetCrestet
Població amb 1008 habitants (2000)Entrechaux (4,3 km)
Població amb 911 habitants (2000)Séguret (5,1 km)
Població amb 119 habitants (2000)Suzette (5,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,4 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 798 mm-koa da, urtarrilean 6,1 euri-egun eta uztailean 3,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Puyméras udalerrian dago, 8,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 700,2 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,7 °C) eta hotzena urtarrila (4,7 °C). Urteko prezipitazioa 809 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (111 mm) eta lehorrena uztaila (33 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,46 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,4 °C) baino 2,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,6 °C) eta hotzena 1963 (10,5 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Crestet)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.7 5.1 8.5 11.8 16.1 20.2 22.7 22.1 17.2 13.2 8.4 5.4 13.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 61 43 52 75 69 48 33 49 110 105 111 55 809
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,8+0,8+1,7+1,6+1,8+2,0+1,4+1,9+0,6+1,5+1,9+2,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,4 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea2503003504004505005501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 221 gizon, 196 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
5.10
2.26
 
85-89
 
2.55
2.26
 
80-84
 
0.00
4.52
 
75-79
 
12.76
6.79
 
70-74
 
2.55
6.79
 
65-69
 
0.00
9.05
 
60-64
 
10.20
9.05
 
55-59
 
10.20
4.52
 
50-54
 
7.65
13.57
 
45-49
 
7.65
4.52
 
40-44
 
2.55
6.79
 
35-39
 
7.65
4.52
 
30-34
 
7.65
2.26
 
25-29
 
2.55
2.26
 
20-24
 
0.00
2.26
 
15-19
 
8.16
4.52
 
10-14
 
5.10
11.76
 
5-9
 
7.65
2.26
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Crestet udalerrian 415 biztanle zeuden eta 190 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 31,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 31,6 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

415biztanle
190elkarbizitza-unitate
2,18lagun elkarbizitza-unitateko
125familia
Udalerria
% 29
% 32
% 32
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 125 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (60). Guraso bakarreko 10 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 70 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

60
55
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 34,2), erdi-mailako lanbideak (% 18,4), enplegatuak (% 13,2), eskulangileak (% 13,2). Talde nagusia (erretiratuak, % 34,2) Vaucluse departamenduko batez bestekoaren (% 33,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 2,6).[8]

Udalerria
% 11
% 18
% 13
% 13
% 34
Vaucluse
% 9
% 15
% 15
% 14
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 337 etxebizitza zeuden. Horietatik 192 egoitza nagusi ziren, 111 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 34 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (296), eta apartamentuak gutxi ziren (41). Egoitza nagusietatik 151 beren jabearen bizilekuak ziren, 32 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[9]

337etxebizitza
192egoitza nagusi
296etxe
41apartamentu

Etxebizitza multzoa

192
111
34
Egoitza nagusia (192)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (111)Hutsik (34)

Etxe mota

296
41
Etxea (296)Apartamentua (41)

Jabetza egoera

151
32
Jabeak (151)Alokairuan (32)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (51).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik51
1919-194513
1946-197026
1971-199041
1991-200538
2006-202022

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (89). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (92 etxebizitzatan). 172 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 87 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 98tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela8
3 gela34
4 gela58
5 gela edo gehiago89

Berogailu mota

37
92
58
Gas sarea (1)Fuel-olioa (37)Elektrizitatea (92)Gas botila (4)Bestelakoak (58)

Aparkalekua eta ibilgailuak

172aparkalekua
87ibilgailu 1
98ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 235 biztanleetatik 180 aktibo ziren (% 76,6), horietako 162 lanean (% 68,9) eta 18 langabezian (aktiboen % 10,0).

23515-64 urteko biztanle
% 76,6aktibo
% 68,9lanean
% 10,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 37,5
25-54 urte% 91,0
55-64 urte% 66,7
Gizonak% 74,6
Emakumeak% 78,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 25,0
BEPC, brebeta% 7,1
CAP-BEP% 6,2
Batxilergoa% 14,6
Goi-mailako +2% 15,2
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 5,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

55 ez-aktibotik 15 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,3), 16 erretiraturik zeuden (% 29,1) eta 24 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,6).

Ez-aktiboak

% 27
% 29
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 13
% 32
% 26
% 13
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 118 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 162 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

118enplegu udalerrian
% 51,7soldatapeko
% 49,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.210 eurokoa zen.

23.210 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 23.840 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 5 jatetxeak.[11]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.[12]

2000. urtean Crestet udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 208 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Puyméras », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Crestet&oldid=11342854"(e)tik eskuratuta