Edukira joan

Chabestan

Chabestan
Chabestan
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
Izen ofizialaChabestan
Jatorrizko izenaChabestan
Posta kodea05400
Geografia
Koordenatuak44°28′41″N 5°46′59″E / 44.4781°N 5.7831°E / 44.4781; 5.7831
Mapa
Azalera12,2 km²
Altitudea715 m, 1.360 m eta 809 m
MugakideakAspremont, Aspres-sur-Buëch, La Bâtie-Montsaléon, Oze, Le Saix eta Savournon
Demografia
Biztanleria173 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 75 (%44,1) (%55,9) 95 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²
chabestan.com

Chabestan (okzitanieraz Chabestan, frantsesez eta ofizialki: Chabestan) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 173 biztanle zituen 12,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Aspremont, Aspres-sur-Buëch, La Bâtie-Montsaléon, Oze, Le Saix eta Savournon.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChabestanChabestan
Població amb 87 habitants (2000)Le Saix (3,3 km)
Població amb 90 habitants (2000)Oze (3,5 km)
Població amb 303 habitants (2000)Aspremont (4,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,7 °C-koa da, 10,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 930 mm-koa da, urtarrilean 7,7 euri-egun eta uztailean 5,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Saix udalerrian dago, 2,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 865,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,3 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 2012ko otsailaren 7an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 8,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (0,3 °C). Urteko prezipitazioa 983 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (137 mm) eta lehorrena uztaila (48 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,24 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (8,2 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (10,6 °C) eta hotzena 1978 (7,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chabestan)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.3 1.0 4.6 7.7 12.1 16.2 18.7 17.9 13.3 9.2 4.2 0.9 8.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 54 63 83 83 69 48 58 97 127 137 87 983
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,2−0,1+1,2+1,1+1,4+1,8+1,1+1,2−0,4+0,1+0,30,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (8,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea901201501802102402703001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 95 gizon, 75 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
26.32
 
70-74
 
13.33
0.00
 
65-69
 
6.67
15.79
 
60-64
 
0.00
0.00
 
55-59
 
13.33
15.79
 
50-54
 
6.67
0.00
 
45-49
 
6.67
0.00
 
40-44
 
6.67
5.26
 
35-39
 
13.33
5.26
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
6.67
5.26
 
20-24
 
0.00
10.53
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
13.33
5.26
 
5-9
 
6.67
10.53
 
0-4
 
6.67
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chabestan udalerrian 173 biztanle zeuden eta 81 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 31 kide bakarrekoak ziren, 10 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 20 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

173biztanle
81elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
41familia
20Bikotea seme-alabekin
10Bikotea seme-alabarik gabe etxean
10Guraso bakarrekoak
31Kide bakarrekoa
10Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 41 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (20). Guraso bakarreko 10 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 10 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

10
20
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 114 etxebizitza zeuden. Horietatik 81 egoitza nagusi ziren, 26 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (95), eta apartamentuak gutxi ziren (13). Egoitza nagusietatik 53 beren jabearen bizilekuak ziren, 25 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

114etxebizitza
81egoitza nagusi
95etxe
13apartamentu

Etxebizitza multzoa

81
26
Egoitza nagusia (81)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (26)Hutsik (7)

Etxe mota

95
13
Etxea (95)Apartamentua (13)

Jabetza egoera

53
25
Jabeak (53)Alokairuan (25)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik18
1919-19458
1946-197016
1971-199011
1991-200511
2006-202015

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (32). 43 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 64 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 32 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 42tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela4
3 gela16
4 gela27
5 gela edo gehiago32

Berogailu mota

15
19
43
Gas sarea (1)Fuel-olioa (15)Elektrizitatea (19)Gas botila (2)Bestelakoak (43)

Aparkalekua eta ibilgailuak

64aparkalekua
32ibilgailu 1
42ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 96 biztanleetatik 71 aktibo ziren (% 74,0), horietako 66 lanean (% 68,8) eta 5 langabezian (aktiboen % 7,0).

9615-64 urteko biztanle
% 74,0aktibo
% 68,8lanean
% 7,0langabezia-tasa

26 ez-aktibotik 7 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 26,9), 11 erretiraturik zeuden (% 42,3) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,9).

Ez-aktiboak

% 27
% 42
% 27
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 27 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 66 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

27enplegu udalerrian
% 11,1soldatapeko
% 88,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.350 eurokoa zen.

23.350 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.060 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 iturgina.[13]

2000. urtean Chabestan udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Saix », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]