Edukira joan

Chabanais

Wikipedia, Entziklopedia askea
Chabanais
Chabanais
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Charente
BarrutiConfolenseko barrutia
Kantonamenducanton of Chabanais
Izen ofizialaChabanais
Jatorrizko izenaChabanais
Posta kodea16150
Geografia
Koordenatuak45°52′27″N 0°43′11″E / 45.8742°N 0.7197°E / 45.8742; 0.7197
Mapa
Azalera15,01 km²
Altitudea148 m, 250 m eta 189 m
MugakideakChassenon, Chirac, Étagnac, Exideuil-sur-Vienne, Pressignac eta Saint-Quentin-sur-Charente
Demografia
Biztanleria1.589 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 835 (%53,4) (%46,6) 728 alt_right
Dentsitatea106 bizt/km²
chabanais.fr

Chabanais Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.589 biztanle zituen 15 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Chassenon, Chirac, Étagnac, Exideuil-sur-Vienne, Pressignac eta Saint-Quentin-sur-Charente.

Mapa
Chabanais eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChabanaisChabanais
Població amb 1053 habitants (2000)Exideuil (3,8 km)
Població amb 902 habitants (2000)Chassenon (4,4 km)
Població amb 987 habitants (2000)Étagnac (4,8 km)
Població amb 427 habitants (2000)Pressignac (5,9 km)
Població amb 498 habitants (2000)Chabrac (6,3 km)
Població amb 690 habitants (2000)Chirac (6,6 km)
Població amb 275 habitants (2000)Suris (7,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Poitou-Charenteseko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona, batez ere udan; haize moderatuak)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,2 °C-koa da, 3,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 933 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 7,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saulgond udalerrian dago, 10,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 888,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,8 °C-koa da, 2012ko otsailaren 11an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,1 °C). Urteko prezipitazioa 922 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (100 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,1 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,0 °C) eta hotzena 1963 (10,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chabanais)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.1 5.4 8.4 10.8 14.6 18.1 19.9 19.7 15.9 12.7 8.2 5.7 12.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 86 68 67 75 79 74 57 65 70 85 98 100 922
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,1+0,1+1,3+1,1+1,4+1,4+0,6+1,1−0,2+0,7+1,0+1,1
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea14001600180020002200240026001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 728 gizon, 835 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.69
 
95+
 
1.20
0.69
 
90-94
 
4.19
2.88
 
85-89
 
6.11
7.83
 
80-84
 
8.74
7.14
 
75-79
 
6.83
7.83
 
70-74
 
6.83
14.84
 
65-69
 
10.54
7.01
 
60-64
 
10.54
10.44
 
55-59
 
7.31
4.95
 
50-54
 
4.91
6.18
 
45-49
 
6.11
2.06
 
40-44
 
6.59
2.06
 
35-39
 
0.60
2.75
 
30-34
 
1.80
4.26
 
25-29
 
4.79
0.69
 
20-24
 
0.60
6.87
 
15-19
 
4.19
4.81
 
10-14
 
3.47
3.30
 
5-9
 
1.80
2.75
 
0-4
 
2.87
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chabanais udalerrian 1.519 biztanle zeuden eta 829 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,83 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 44,8), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

1.519biztanle
829elkarbizitza-unitate
1,83lagun elkarbizitza-unitateko
458familia
Udalerria
% 16
% 33
% 45
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 458 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (270). Guraso bakarreko 59 familietatik 50etan ama zen guraso bakarra. 310 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 82k seme-alaba bakarra zuten etxean, 44k bi, eta 23k hiru edo gehiago.[10]

270
129
59
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean310
Seme-alaba bat82
Bi seme-alaba44
Hiru seme-alaba17
Lau edo gehiago6

15 urte edo gehiago zituzten 1.413 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 8,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,9. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 65,9). 80 urte edo gehiagoko 206 biztanleetatik 145 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 61 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 9
25-39% 24
40-54% 20
55-64% 25
65-79% 31
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 21
25-39% 56
40-54% 66
55-64% 65
65-79% 63
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 39,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 15,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,8 izatezko bikotean eta % 4,5 PACS bidez lotuta). % 24,9 ezkongabeak ziren, % 12,3 alargunak eta % 8,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 39,3
Ezkongabea% 24,9
Alarguna% 12,3
Izatezko bikotean% 10,8
Dibortziatuta% 8,2
PACS bidez lotuta% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,8), enplegatuak (% 16,2), eskulangileak (% 14,1), erdi-mailako lanbideak (% 9,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,8) Charente departamenduko batez bestekoaren (% 36,4) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,8).[10]

Udalerria
% 10
% 16
% 14
% 47
Charente
% 13
% 15
% 17
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.122 etxebizitza zeuden. Horietatik 815 egoitza nagusi ziren, 73 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 234 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (876), eta apartamentuak gutxi ziren (241). Egoitza nagusietatik 527 beren jabearen bizilekuak ziren, 271 alokairuan zeuden, 66 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 17 doan lagata.[11]

1.122etxebizitza
815egoitza nagusi
876etxe
241apartamentu

Etxebizitza multzoa

815
234
Egoitza nagusia (815)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (73)Hutsik (234)

Etxe mota

876
241
Etxea (876)Apartamentua (241)

Jabetza egoera

527
271
Jabeak (527)Alokairuan (271)HLM (66)Doan lagata (17)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (277).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik97
1919-1945106
1946-1970277
1971-1990207
1991-200571
2006-202048

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (373). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (355 etxebizitzatan). 566 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 431 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 282tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela38
3 gela157
4 gela241
5 gela edo gehiago373

Berogailu mota

355
214
175
Gas sarea (355)Fuel-olioa (62)Elektrizitatea (214)Gas botila (8)Bestelakoak (175)

Aparkalekua eta ibilgailuak

566aparkalekua
431ibilgailu 1
282ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 847 biztanleetatik 617 aktibo ziren (% 72,8), horietako 525 lanean (% 62,0) eta 92 langabezian (aktiboen % 14,9).

84715-64 urteko biztanle
% 72,8aktibo
% 62,0lanean
% 14,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,4
25-54 urte% 88,6
55-64 urte% 54,4
Gizonak% 76,9
Emakumeak% 69,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 40,3
BEPC, brebeta% 13,0
CAP-BEP% 15,1
Batxilergoa% 13,5
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 11,5
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 14,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

231 ez-aktibotik 43 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 18,6), 87 erretiraturik zeuden (% 37,7) eta 101 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,7).

Ez-aktiboak

% 19
% 38
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 20
% 35
% 28
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 666 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 525 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

666enplegu udalerrian
% 84,2soldatapeko
% 15,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 22.590 eurokoa zen.

22.590 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.850 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 123 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 34 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 19 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 8 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 1 bitxi-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Chabanais udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.275 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Chabanais udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 308 ikaslekin.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1993ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saulgond_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Chabanais&oldid=11317044"(e)tik eskuratuta