Edukira joan

Cazals (Lot)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cazals
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
BarrutiCahorseko barrutia
Kantonamenducanton of Cazals
AlkateaThierry Martin (en) Itzuli
Izen ofizialaCazals
Posta kodea46250
Geografia
Koordenatuak44°38′36″N 1°13′35″E / 44.6433°N 1.2264°E / 44.6433; 1.2264
Mapa
Azalera10,57 km²
Altitudea177 m, 157 m, 324 m eta 231 m
MugakideakGindou, Marminiac, Montcléra eta Salviac
Demografia
Biztanleria659 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 362 (%55,9) (%44,1) 286 alt_right
Dentsitatea62 bizt/km²
commune-cazals.fr eta cazals46.fr

Cazals ( frantsesez eta ofizialki: Cazals) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 659 biztanle zituen 10,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gindou, Marminiac, Montcléra eta Salviac.

Mapa
Cazals eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CazalsCazals
Població amb 312 habitants (2000)Gindou (2,3 km)
Població amb 277 habitants (2000)Montcléra (2,8 km)
Població amb 364 habitants (2000)Marminiac (3,5 km)
Població amb 172 habitants (2000)Les Arques (5,1 km)
Població amb 1202 habitants (2000)Salviac (5,3 km)
Població amb 79 habitants (2000)Saint-Caprais (6,6 km)
Població amb 99 habitants (2000)Rampoux (6,9 km)
Població amb 578 habitants (2000)Dégagnac (7,7 km)
Població amb 199 habitants (2000)Goujounac (7,8 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 15,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 904 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Gourdon_(Lot) udalerrian dago, 17,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 823 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 5an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (5,0 °C). Urteko prezipitazioa 920 mm-koa da; hilabeterik euritsuena apirila da (90 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,6 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,3 °C) eta hotzena 1980 (10,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Cazals)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.0 5.7 8.9 11.5 15.2 18.7 20.7 20.5 16.7 13.1 8.3 5.7 12.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 81 65 70 90 87 79 57 65 75 78 88 85 920
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,80,0+1,4+1,2+1,5+1,6+0,9+1,60,0+0,4+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea4005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 286 gizon, 362 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
2.76
3.50
 
90-94
 
0.00
1.75
 
85-89
 
6.91
7.34
 
80-84
 
5.80
5.59
 
75-79
 
11.33
12.59
 
70-74
 
8.56
9.09
 
65-69
 
12.71
5.59
 
60-64
 
9.94
7.34
 
55-59
 
1.38
7.34
 
50-54
 
8.56
12.59
 
45-49
 
4.14
7.34
 
40-44
 
8.84
1.75
 
35-39
 
0.00
1.75
 
30-34
 
4.42
1.75
 
25-29
 
3.04
1.75
 
20-24
 
1.38
1.75
 
15-19
 
1.38
5.59
 
10-14
 
4.42
5.59
 
5-9
 
1.38
0.00
 
0-4
 
3.04
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cazals udalerrian 616 biztanle zeuden eta 328 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 43,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 35,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

616biztanle
328elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
211familia
Udalerria
% 15
% 43
% 36
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 211 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (141). Guraso bakarreko 21 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 163 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 27k seme-alaba bakarra zuten etxean, 16k bi, eta 6k hiru edo gehiago.[10]

141
49
21
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean163
Seme-alaba bat27
Bi seme-alaba16
Hiru seme-alaba6
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 585 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 11,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 22,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 75,7). 80 urte edo gehiagoko 97 biztanleetatik 67 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 30 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 11
25-39% 7
40-54% 26
55-64% 21
65-79% 21
80 +% 23
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 65
40-54% 56
55-64% 76
65-79% 76
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 50,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 7,4 izatezko bikotean eta % 5,3 PACS bidez lotuta). % 17,6 ezkongabeak ziren, % 11,5 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 50,8
Ezkongabea% 17,6
Alarguna% 11,5
Izatezko bikotean% 7,4
Dibortziatuta% 7,4
PACS bidez lotuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 52,1), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 12,8), enplegatuak (% 12,8), eskulangileak (% 11,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 52,1) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 13
% 13
% 11
% 52
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 457 etxebizitza zeuden. Horietatik 325 egoitza nagusi ziren, 108 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 24 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (415), eta apartamentuak gutxi ziren (41). Egoitza nagusietatik 222 beren jabearen bizilekuak ziren, 93 alokairuan zeuden, 13 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]

457etxebizitza
325egoitza nagusi
415etxe
41apartamentu

Etxebizitza multzoa

325
108
Egoitza nagusia (325)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (108)Hutsik (24)

Etxe mota

415
41
Etxea (415)Apartamentua (41)

Jabetza egoera

222
93
Jabeak (222)Alokairuan (93)HLM (13)Doan lagata (10)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (89).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik61
1919-194521
1946-197044
1971-199089
1991-200563
2006-202047

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (153). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (141 etxebizitzatan). 254 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 159 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 138tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela15
3 gela58
4 gela98
5 gela edo gehiago153

Berogailu mota

77
141
92
Gas sarea (2)Fuel-olioa (77)Elektrizitatea (141)Gas botila (13)Bestelakoak (92)

Aparkalekua eta ibilgailuak

254aparkalekua
159ibilgailu 1
138ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 283 biztanleetatik 195 aktibo ziren (% 68,9), horietako 168 lanean (% 59,4) eta 27 langabezian (aktiboen % 13,8).

28315-64 urteko biztanle
% 68,9aktibo
% 59,4lanean
% 13,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,4
25-54 urte% 89,9
55-64 urte% 45,8
Gizonak% 68,1
Emakumeak% 69,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 14,3
CAP-BEP% 11,1
Batxilergoa% 24,6
Goi-mailako +2% 7,7
Goi-mailako +3/4% 10,0
Goi-mailako +5% 7,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 13,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

88 ez-aktibotik 12 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 13,6), 50 erretiraturik zeuden (% 56,8) eta 26 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,5).

Ez-aktiboak

% 14
% 57
% 30
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 25
% 23
% 28
% 23
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 246 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 168 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

246enplegu udalerrian
% 71,1soldatapeko
% 28,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.230 eurokoa zen.

24.230 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 57 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 iturgina, 3 argiketariak, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Cazals udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 185 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1961ko otsailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Gourdon », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cazals_(Lot)&oldid=11338763"(e)tik eskuratuta