Edukira joan

Castèlfranc

Wikipedia, Entziklopedia askea
Castèlfranc
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
Izen ofizialaCastelfranc
Posta kodea46140
Geografia
Koordenatuak44°30′04″N 1°13′22″E / 44.5011°N 1.2228°E / 44.5011; 1.2228
Mapa
Azalera5,71 km²
Altitudea110 m, 80 m, 270 m eta 168 m
MugakideakAlbas, Anglars-Juillac, Les Junies, Labastide-du-Vert, Luzech eta Prayssac
Demografia
Biztanleria428 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 216 (%50,9) (%49,1) 208 alt_right
Dentsitatea75 bizt/km²
castelfranc.fr

Castèlfranc (okzitanieraz Castèlfranc, frantsesez eta ofizialki: Castelfranc) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 428 biztanle zituen 5,7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Albas, Anglars-Juillac, Les Junies, Labastide-du-Vert, Luzech eta Prayssac.

Mapa
Castelfranc eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CastelfrancCastelfranc
Població amb 2428 habitants (2000)Prayssac (2,8 km)
Població amb 511 habitants (2000)Albas (3,8 km)
Població amb 258 habitants (2000)Les Junies (4,2 km)
Població amb 127 habitants (2000)Lagardelle (4,3 km)
Població amb 219 habitants (2000)Bélaye (4,7 km)
Població amb 134 habitants (2000)Pescadoires (5,1 km)
Població amb 1770 habitants (2000)Luzech (5,7 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,9 °C-koa da, 15,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 893 mm-koa da, urtarrilean 11,2 euri-egun eta uztailean 0,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Anglars_e_Julhac udalerrian dago, 1,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 822,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,4 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15 °C-koa da, 2012ko otsailaren 6an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,8 °C) eta hotzena urtarrila (5,4 °C). Urteko prezipitazioa 865 mm-koa da; hilabeterik euritsuena apirila da (84 mm) eta lehorrena uztaila (54 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (14,8 °C) eta hotzena 1980 (11,6 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Castèlfranc)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.4 6.1 9.4 12.2 16.0 19.7 21.8 21.4 17.4 13.6 8.7 6.0 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 80 61 66 84 82 71 54 59 73 72 83 82 865
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5−0,3+1,1+1,1+1,4+1,6+0,9+1,5−0,3+0,1+0,4+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3004005006007008009001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 208 gizon, 216 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
9.72
7.69
 
75-79
 
4.63
4.81
 
70-74
 
9.72
7.69
 
65-69
 
12.04
12.50
 
60-64
 
7.41
4.81
 
55-59
 
4.63
7.69
 
50-54
 
2.31
7.69
 
45-49
 
4.63
4.81
 
40-44
 
2.31
12.50
 
35-39
 
4.63
2.40
 
30-34
 
7.41
2.40
 
25-29
 
4.63
0.00
 
20-24
 
4.63
4.81
 
15-19
 
2.31
2.40
 
10-14
 
14.35
7.69
 
5-9
 
2.31
10.10
 
0-4
 
2.31
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Castelfranc udalerrian 428 biztanle zeuden eta 209 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,05 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 42,1), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

428biztanle
209elkarbizitza-unitate
2,05lagun elkarbizitza-unitateko
110familia
Udalerria
% 20
% 25
% 42
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 110 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (52). Guraso bakarreko 16 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 57 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

52
42
16
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 37,3), erdi-mailako lanbideak (% 20,1), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 14,8), enplegatuak (% 12,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 37,3) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 15
% 20
% 12
% 10
% 38
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 311 etxebizitza zeuden. Horietatik 203 egoitza nagusi ziren, 74 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 33 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (282), eta apartamentuak gutxi ziren (29). Egoitza nagusietatik 153 beren jabearen bizilekuak ziren, 47 alokairuan zeuden, 14 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

311etxebizitza
203egoitza nagusi
282etxe
29apartamentu

Etxebizitza multzoa

203
74
33
Egoitza nagusia (203)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (74)Hutsik (33)

Etxe mota

282
29
Etxea (282)Apartamentua (29)

Jabetza egoera

153
47
Jabeak (153)Alokairuan (47)HLM (14)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (65).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik65
1919-194511
1946-197021
1971-199039
1991-200521
2006-202039

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (97). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (75 etxebizitzatan). 146 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 116 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 78tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela22
3 gela24
4 gela59
5 gela edo gehiago97

Berogailu mota

54
75
63
Gas sarea (2)Fuel-olioa (54)Elektrizitatea (75)Gas botila (8)Bestelakoak (63)

Aparkalekua eta ibilgailuak

146aparkalekua
116ibilgailu 1
78ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 239 biztanleetatik 174 aktibo ziren (% 72,8), horietako 157 lanean (% 65,7) eta 17 langabezian (aktiboen % 9,8).

23915-64 urteko biztanle
% 72,8aktibo
% 65,7lanean
% 9,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,3
25-54 urte% 88,0
55-64 urte% 50,0
Gizonak% 76,6
Emakumeak% 69,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 55,6
BEPC, brebeta% 20,0
CAP-BEP% 9,8
Batxilergoa% 9,1
Goi-mailako +2% 3,3
Goi-mailako +3/4% 4,8
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

64 ez-aktibotik 11 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 17,2), 25 erretiraturik zeuden (% 39,1) eta 28 bestelako ez-aktibo ziren (% 43,8).

Ez-aktiboak

% 17
% 39
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 17
% 10
% 30
% 17
% 27
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 185 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 157 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

185enplegu udalerrian
% 81,6soldatapeko
% 18,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.490 eurokoa zen.

25.490 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 24 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Castelfranc udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1989ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Anglars », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Castèlfranc&oldid=11338760"(e)tik eskuratuta