Edukira joan

Cardalhac

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cardalhac
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Lot
Izen ofizialaCardaillac
Posta kodea46100
Geografia
Koordenatuak44°40′48″N 1°59′49″E / 44.68°N 1.9969°E / 44.68; 1.9969
Mapa
Azalera18,1 km²
Altitudea375 m, 226 m, 575 m eta 415 m
MugakideakCamburat, Fourmagnac, Planioles, Prendeignes, Saint-Bressou, Sainte-Colombe, Saint-Perdoux eta Viazac
Demografia
Biztanleria623 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 326 (%52,3) (%47,7) 297 alt_right
Dentsitatea34 bizt/km²
cardaillac.fr

Cardalhac (okzitanieraz Cardalhac, frantsesez eta ofizialki: Cardaillac) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 623 biztanle zituen 18,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Camburat, Fourmagnac, Planioles, Prendeignes, Saint-Bressou, Sainte-Colombe, Saint-Perdoux eta Viazac.

Mapa
Cardaillac eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
CardaillacCardaillac
Població amb 141 habitants (2000)Fourmagnac (2,3 km)
Població amb 105 habitants (2000)Saint-Bressou (3,6 km)
Població amb 420 habitants (2000)Camburat (3,8 km)
Població amb 202 habitants (2000)Saint-Perdoux (4,0 km)
Població amb 395 habitants (2000)Fons (4,0 km)
Població amb 137 habitants (2000)Le Bouyssou (4,6 km)
Població amb 477 habitants (2000)Planioles (5,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,1 °C-koa da, 15,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1106 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 6,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Faycelles udalerrian dago, 11,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 806,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,6 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (4,6 °C). Urteko prezipitazioa 1144 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (119 mm) eta lehorrena uztaila (64 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,5 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2018, 2020, 2022 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,9 °C) eta hotzena 1980 (10,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Cardalhac)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.6 5.2 8.5 11.2 15.0 18.8 20.9 20.6 16.5 12.9 8.0 5.4 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 104 86 91 109 108 81 64 74 93 98 119 118 1144
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,3−0,3+1,3+1,3+1,5+1,8+1,1+1,6−0,3+0,1+0,3+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea20040060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 297 gizon, 326 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
5.05
 
80-84
 
11.04
3.37
 
75-79
 
1.53
8.42
 
70-74
 
4.60
10.44
 
65-69
 
7.67
15.49
 
60-64
 
12.27
8.42
 
55-59
 
7.67
10.10
 
50-54
 
3.07
6.73
 
45-49
 
4.60
5.05
 
40-44
 
12.27
8.42
 
35-39
 
10.74
0.00
 
30-34
 
1.53
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
3.07
0.00
 
15-19
 
0.00
11.78
 
10-14
 
3.07
6.73
 
5-9
 
9.20
0.00
 
0-4
 
7.67
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Cardaillac udalerrian 612 biztanle zeuden eta 286 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 39,2). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

612biztanle
286elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
197familia
Udalerria
% 24
% 39
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 197 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (112). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 122 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 30k seme-alaba bakarra zuten etxean, 40k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

112
70
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean122
Seme-alaba bat30
Bi seme-alaba40
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 528 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 0,0 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 29,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,5).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 0
25-39% 9
40-54% 14
55-64% 14
65-79% 25
80 +% 29
Bikotean bizi da
15-24% 12
25-39% 70
40-54% 75
55-64% 77
65-79% 77
80 +% 64

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 47,7 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 14,4 izatezko bikotean eta % 7,2 PACS bidez lotuta). % 19,9 ezkongabeak ziren, % 5,3 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 47,7
Ezkongabea% 19,9
Izatezko bikotean% 14,4
PACS bidez lotuta% 7,2
Dibortziatuta% 5,9
Alarguna% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,5), enplegatuak (% 14,3), eskulangileak (% 12,2), erdi-mailako lanbideak (% 10,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,5) Lot departamenduko batez bestekoaren (% 41,1) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 3,5).[10]

Udalerria
% 9
% 11
% 11
% 14
% 12
% 40
Lot
% 13
% 14
% 12
% 41
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 426 etxebizitza zeuden. Horietatik 284 egoitza nagusi ziren, 104 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 38 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (410), eta apartamentuak gutxi ziren (15). Egoitza nagusietatik 222 beren jabearen bizilekuak ziren, 47 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 14 doan lagata.[11]

426etxebizitza
284egoitza nagusi
410etxe
15apartamentu

Etxebizitza multzoa

284
104
38
Egoitza nagusia (284)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (104)Hutsik (38)

Etxe mota

410
Etxea (410)Apartamentua (15)

Jabetza egoera

222
47
Jabeak (222)Alokairuan (47)HLM (4)Doan lagata (14)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (94).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik94
1919-194514
1946-197019
1971-199067
1991-200543
2006-202046

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (147). 111 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 222 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 123 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 150tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela2
2 gela17
3 gela44
4 gela74
5 gela edo gehiago147

Berogailu mota

67
83
111
Gas sarea (5)Fuel-olioa (67)Elektrizitatea (83)Gas botila (18)Bestelakoak (111)

Aparkalekua eta ibilgailuak

222aparkalekua
123ibilgailu 1
150ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 361 biztanleetatik 281 aktibo ziren (% 77,8), horietako 259 lanean (% 71,7) eta 22 langabezian (aktiboen % 7,8).

36115-64 urteko biztanle
% 77,8aktibo
% 71,7lanean
% 7,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 36,6
25-54 urte% 97,1
55-64 urte% 55,9
Gizonak% 79,0
Emakumeak% 76,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 23,1
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 4,8
Batxilergoa% 11,4
Goi-mailako +2% 3,6
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 7,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

80 ez-aktibotik 24 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 30,0), 38 erretiraturik zeuden (% 47,5) eta 18 bestelako ez-aktibo ziren (% 22,5).

Ez-aktiboak

% 30
% 48
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 18
% 31
% 21
% 18
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 82 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 259 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

82enplegu udalerrian
% 48,8soldatapeko
% 51,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.410 eurokoa zen.

26.410 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.740 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 34 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Cardaillac udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 396 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Faycelles », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cardalhac&oldid=11338755"(e)tik eskuratuta