Edukira joan

Bonius

Wikipedia, Entziklopedia askea
Bonius
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaVaucluse
BarrutiApteko barrutia
KantonamenduCanton of Bonnieux
Izen ofizialaBonnieux
Posta kodea84480
Geografia
Koordenatuak43°49′23″N 5°18′25″E / 43.8231°N 5.3069°E / 43.8231; 5.3069
Mapa
Azalera51,12 km²
Altitudea420 m, 153 m, 715 m eta 348 m
MugakideakApt, Buoux, Gargas, Goult, Lacoste, Lauris, Lourmarin, Puyvert eta Roussillon
Demografia
Biztanleria1.198 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 606 (%52) (%48) 560 alt_right
Dentsitatea23 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakIttenheim
bonnieux84.fr

Bonius (okzitanieraz Bonius, frantsesez eta ofizialki: Bonnieux) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.198 biztanle zituen 51,1 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Apt, Buoux, Gargas, Goult, Lacoste, Lauris, Lourmarin, Puyvert eta Roussillon.

Mapa
Bonnieux eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BonnieuxBonnieux
Població amb 436 habitants (2000)Lacoste (3,0 km)
Població amb 134 habitants (2000)Buoux (5,7 km)
Població amb 1207 habitants (2000)Goult (6,8 km)
Població amb 711 habitants (2000)Puyvert (7,6 km)
Població amb 46 habitants (2000)Sivergues (7,7 km)
Població amb 1011 habitants (2000)Lourmarin (8,0 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 16,9 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 760 mm-koa da, urtarrilean 6 euri-egun eta uztailean 2,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ate_(Vaucluse) udalerrian dago, 10,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 770,3 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,6 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16,4 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 7an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (22,6 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 776 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (109 mm) eta lehorrena uztaila (31 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,30 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,7 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,2 °C) eta hotzena 1984 (10,9 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Bonius)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.8 8.3 11.4 15.8 20.0 22.6 22.0 17.2 13.1 8.0 5.0 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 64 45 48 73 69 42 31 39 90 101 109 66 776
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,2+1,2+1,1+1,4+1,7+1,2+1,6+0,3+1,1+1,1+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea90012001500180021002400270030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 560 gizon, 606 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
2.48
2.68
 
85-89
 
1.65
1.79
 
80-84
 
4.29
6.07
 
75-79
 
5.94
9.11
 
70-74
 
15.02
9.82
 
65-69
 
6.60
8.93
 
60-64
 
11.55
6.25
 
55-59
 
4.95
7.86
 
50-54
 
5.61
5.00
 
45-49
 
4.79
8.21
 
40-44
 
6.77
5.89
 
35-39
 
4.46
4.29
 
30-34
 
4.62
6.07
 
25-29
 
2.48
3.39
 
20-24
 
2.31
2.50
 
15-19
 
3.14
4.82
 
10-14
 
5.94
3.21
 
5-9
 
5.12
4.11
 
0-4
 
2.31
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bonnieux udalerrian 1.198 biztanle zeuden eta 615 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,95 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 40,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[8]

1.198biztanle
615elkarbizitza-unitate
1,95lagun elkarbizitza-unitateko
360familia
Udalerria
% 16
% 32
% 9
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 360 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (198). Guraso bakarreko 61 familietatik 38etan ama zen guraso bakarra. 217 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 84k seme-alaba bakarra zuten etxean, 41k bi, eta 18k hiru edo gehiago.[8]

198
100
61
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean217
Seme-alaba bat84
Bi seme-alaba41
Hiru seme-alaba18
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.045 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 4,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 53,1. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,2).[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 13
40-54% 19
55-64% 25
65-79% 26
80 +% 53
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 69
40-54% 68
55-64% 66
65-79% 68
80 +% 42

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 42,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,0 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 6,6 PACS bidez lotuta). % 20,6 ezkongabeak ziren, % 9,7 alargunak eta % 7,8 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 42,9
Ezkongabea% 20,6
Izatezko bikotean% 12,4
Alarguna% 9,7
Dibortziatuta% 7,8
PACS bidez lotuta% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,1), goi-mailako langileak (% 11,7), enplegatuak (% 10,1), erdi-mailako lanbideak (% 10,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,1) Vaucluse departamenduko batez bestekoaren (% 33,5) gainetik dago. 37 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,0).[8]

Udalerria
% 9
% 12
% 10
% 10
% 9
% 44
Vaucluse
% 9
% 15
% 15
% 14
% 33
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.252 etxebizitza zeuden. Horietatik 612 egoitza nagusi ziren, 551 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 88 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.144), eta apartamentuak gutxi ziren (101). Egoitza nagusietatik 401 beren jabearen bizilekuak ziren, 172 alokairuan zeuden, 8 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 40 doan lagata.[9]

1.252etxebizitza
612egoitza nagusi
1.144etxe
101apartamentu

Etxebizitza multzoa

612
551
Egoitza nagusia (612)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (551)Hutsik (88)

Etxe mota

1.144
101
Etxea (1.144)Apartamentua (101)

Jabetza egoera

401
172
Jabeak (401)Alokairuan (172)HLM (8)Doan lagata (40)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (193).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik193
1919-194547
1946-197082
1971-1990138
1991-200583
2006-202053

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (298). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (266 etxebizitzatan). 412 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 299 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 278tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela13
2 gela33
3 gela99
4 gela170
5 gela edo gehiago298

Berogailu mota

123
266
199
Gas sarea (4)Fuel-olioa (123)Elektrizitatea (266)Gas botila (21)Bestelakoak (199)

Aparkalekua eta ibilgailuak

412aparkalekua
299ibilgailu 1
278ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 643 biztanleetatik 519 aktibo ziren (% 80,7), horietako 476 lanean (% 74,0) eta 43 langabezian (aktiboen % 8,3).

64315-64 urteko biztanle
% 80,7aktibo
% 74,0lanean
% 8,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 44,6
25-54 urte% 92,0
55-64 urte% 71,3
Gizonak% 78,4
Emakumeak% 83,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,5
BEPC, brebeta% 9,5
CAP-BEP% 8,7
Batxilergoa% 11,3
Goi-mailako +2% 3,9
Goi-mailako +3/4% 6,8
Goi-mailako +5% 5,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

124 ez-aktibotik 37 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 29,8), 37 erretiraturik zeuden (% 29,8) eta 51 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,1).

Ez-aktiboak

% 30
% 30
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 14
% 14
% 21
% 27
% 14
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 427 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 476 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

427enplegu udalerrian
% 58,1soldatapeko
% 41,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.910 eurokoa zen.

24.910 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 23.840 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 175 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 42 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 34 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 21 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 11 jatetxeak eta 4 higiezinen agentziak.[11]

2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 kirol-denda zen eta 1 lurrin-denda zen.[12]

2000. urtean Bonnieux udalerrian 63 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.200 hektarea erabiltzen.[13]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1968ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Apt-Viton », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Bonius&oldid=11342835"(e)tik eskuratuta