Edukira joan

Blaia

Blaia
Blaye
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiBlayeko barrutia
Kantonamenducanton of Blaye
Izen ofizialaBlaye
Blaye-et-Sainte-Luce
Blaia
Jatorrizko izenaBlaye
Posta kodea33390
Geografia
Koordenatuak45°07′38″N 0°39′49″W / 45.127123°N 0.663596°W / 45.127123; -0.663596
Mapa
Azalera6,42 km²
Altitudea7 m, 0 m, 41 m eta 12 m
MugakideakSaint-Genès-de-Blaye, Cars, Cussac-Fort-Médoc, Lamarque, Plassac, Saint-Martin-Lacaussade eta Saint-Julien-Beychevelle
Demografia
Biztanleria5.066 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.550 (%50,7) (%49,3) 2.475 alt_right
Dentsitatea789 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakZülpich, Măcin (en) Itzuli eta Tàrrega
blaye.fr

Blaia (okzitanieraz Blaia, frantsesez eta ofizialki: Blaye) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.066 biztanle zituen 6,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Genès-de-Blaye, Cars, Cussac-Fort-Médoc, Lamarque, Plassac, Saint-Martin-Lacaussade eta Saint-Julien-Beychevelle.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BlayeBlaye
Població amb 1173 habitants (2000)Cars (3,2 km)
Població amb 928 habitants (2000)Plassac (3,3 km)
Població amb 892 habitants (2000)Saint-Paul (4,9 km)
Població amb 471 habitants (2000)Mazion (5,1 km)
Població amb 293 habitants (2000)Fours (5,6 km)
Població amb 1101 habitants (2000)Lamarque (5,6 km)
Població amb 374 habitants (2000)Villeneuve (5,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 895 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pauillac udalerrian dago, 13,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 857 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -16 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,7 °C) eta hotzena urtarrila (6,5 °C). Urteko prezipitazioa 853 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (110 mm) eta lehorrena uztaila (41 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1985 (11,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Blaia)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.5 6.9 9.7 12.2 15.9 19.0 20.7 20.5 17.4 13.9 9.7 7.1 13.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 86 62 57 66 62 62 41 52 70 88 110 97 853
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4−0,1+1,1+1,1+1,5+1,3+0,7+1,1−0,1+0,1+0,5+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea33003600390042004500480051001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.475 gizon, 2.550 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.81
 
95+
 
2.16
1.01
 
90-94
 
3.73
2.42
 
85-89
 
2.55
2.63
 
80-84
 
4.31
3.84
 
75-79
 
5.29
4.44
 
70-74
 
6.67
7.27
 
65-69
 
6.67
5.66
 
60-64
 
6.08
5.05
 
55-59
 
4.51
6.26
 
50-54
 
6.08
7.68
 
45-49
 
6.67
7.07
 
40-44
 
6.08
6.67
 
35-39
 
5.69
5.45
 
30-34
 
6.27
4.44
 
25-29
 
5.88
5.25
 
20-24
 
3.53
8.28
 
15-19
 
4.12
5.86
 
10-14
 
4.31
5.66
 
5-9
 
4.71
4.24
 
0-4
 
4.71
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Blaye udalerrian 4.815 biztanle zeuden eta 2.538 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,4), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

4.815biztanle
2.538elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
1.258familia
Udalerria
% 14
% 21
% 14
% 49
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.258 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (534). Guraso bakarreko 361 familietatik 291etan ama zen guraso bakarra. 634 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 261k seme-alaba bakarra zuten etxean, 234k bi, eta 128k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 363 bikoteetatik 40tan (% 11,0) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

534
363
361
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean634
Seme-alaba bat261
Bi seme-alaba234
Hiru seme-alaba99
Lau edo gehiago29

15 urte edo gehiago zituzten 4.296 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 14,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 34,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 58,6). 80 urte edo gehiagoko 445 biztanleetatik 275 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 170 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 14
25-39% 25
40-54% 24
55-64% 37
65-79% 41
80 +% 34
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 56
40-54% 59
55-64% 54
65-79% 50
80 +% 27

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 33,0 ezkonduta zegoen, eta beste % 14,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,7 izatezko bikotean eta % 4,0 PACS bidez lotuta). % 32,2 ezkongabeak ziren, % 8,9 alargunak eta % 11,2 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 33,0
Ezkongabea% 32,2
Dibortziatuta% 11,2
Izatezko bikotean% 10,7
Alarguna% 8,9
PACS bidez lotuta% 4,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,5), enplegatuak (% 19,9), erdi-mailako lanbideak (% 13,5), eskulangileak (% 12,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,5) Gironda departamenduko batez bestekoaren (% 27,8) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 14
% 20
% 13
% 36
Gironda
% 15
% 17
% 16
% 12
% 28
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.235 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.544 egoitza nagusi ziren, 141 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 550 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.819), eta apartamentuak gutxi ziren (1.397). Egoitza nagusietatik 992 beren jabearen bizilekuak ziren, 1.488 alokairuan zeuden, 304 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 65 doan lagata.[11]

3.235etxebizitza
2.544egoitza nagusi
1.819etxe
1.397apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.544
550
Egoitza nagusia (2.544)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (141)Hutsik (550)

Etxe mota

1.819
1.397
Etxea (1.819)Apartamentua (1.397)

Jabetza egoera

992
1.488
304
Jabeak (992)Alokairuan (1.488)HLM (304)Doan lagata (65)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (675).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik442
1919-1945275
1946-1970395
1971-1990675
1991-2005420
2006-2020325

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (791). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.587 etxebizitzatan). 1.618 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.352 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 667tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela90
2 gela464
3 gela578
4 gela621
5 gela edo gehiago791

Berogailu mota

801
1.587
Gas sarea (801)Fuel-olioa (45)Elektrizitatea (1.587)Gas botila (16)Bestelakoak (95)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.618aparkalekua
1.352ibilgailu 1
667ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.032 biztanleetatik 2.156 aktibo ziren (% 71,1), horietako 1.795 lanean (% 59,2) eta 361 langabezian (aktiboen % 16,7).

3.03215-64 urteko biztanle
% 71,1aktibo
% 59,2lanean
% 16,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 47,1
25-54 urte% 87,1
55-64 urte% 48,0
Gizonak% 73,1
Emakumeak% 69,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 34,4
BEPC, brebeta% 28,0
CAP-BEP% 21,8
Batxilergoa% 15,0
Goi-mailako +2% 9,0
Goi-mailako +3/4% 4,8
Goi-mailako +5% 4,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 16,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

875 ez-aktibotik 239 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,3), 218 erretiraturik zeuden (% 24,9) eta 418 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,8).

Ez-aktiboak

% 27
% 25
% 48
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 27
% 29
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.361 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.795 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

3.361enplegu udalerrian
% 87,5soldatapeko
% 12,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.820 eurokoa zen, eta biztanleen % 26 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

21.820 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €
% 26,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 14,2

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 383 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 98 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 21 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 28 finantziazio enpresak ziren, 16 higiezinen enpresak ziren, 46 zerbitzu enpresak ziren, 77 administrazio publikoko enpresak ziren eta 27 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 82 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 9 banku bulegoak, 1 funeraria, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 autoeskolak, 1 igeltseroa, 5 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 11 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 12 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 35 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 3 harategiak, 2 liburu dendak, 7 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 2 drogeria, 2 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 4 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Blaye udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 72 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Blaye udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 995 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 802 eta lizeo teknologikoetan 392.

Blaye udalerrian 2 osasun-formakuntzako goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko zentroak zeuden.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1962ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pauillac », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]