Edukira joan

Aulús

Aulús
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Ariège
BarrutiSaint-Gironseko barrutia
Kantonamenducanton of Oust
Izen ofizialaAulus-les-Bains
Posta kodea09140
Geografia
Koordenatuak42°47′27″N 1°20′16″E / 42.7908°N 1.3378°E / 42.7908; 1.3378
Mapa
Azalera52,24 km²
Altitudea719 m, 2.698 m eta 1.578 m
MugakideakAuzat, Ercé, Le Port, Ustou eta Lladorre
Demografia
Biztanleria132 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 83 (%56,1) (%43,9) 65 alt_right
Dentsitatea3 bizt/km²
auluslesbains.com

Aulús (okzitanieraz Aulús, frantsesez eta ofizialki: Aulus-les-Bains) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 132 biztanle zituen 52,2 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Auzat, Ercé, Le Port, Ustou eta Lladorre.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Aulus-les-BainsAulus-les-Bains
Població amb 351 habitants (2000)Ustou (5,7 km)
Població amb 539 habitants (2000)Ercé (7,5 km)
Població amb 201 habitants (2000)Le Port (9,2 km)
Població amb 722 habitants (2000)Massat (11,1 km)
Població amb 60 habitants (2000)Suc-et-Sentenac (11,4 km)
Població amb 605 habitants (2000)Auzat (12,0 km)
Població amb 294 habitants (2000)Biert (12,1 km)
Població amb 81 habitants (2000)Couflens (12,2 km)
Població amb 188 habitants (2000)Boussenac (12,3 km)
Població amb 144 habitants (2000)Aleu (12,8 km)
Població amb 474 habitants (2000)Vicdessos (13,2 km)
Població amb 806 habitants (2000)Seix (13,8 km)
Població amb 532 habitants (2000)Oust (13,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio zentraletako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 1000-1200 mm artekoa)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,3 °C-koa da, 7,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1009 mm-koa da, urtarrilean 10,7 euri-egun eta uztailean 7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Aston_(Ariège) udalerrian dago, 29,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 5,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1103,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 30,2 °C-koa da, 2023ko uztailaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,3 °C-koa da, 2003ko otsailaren 17an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (15,5 °C) eta hotzena urtarrila (1,0 °C). Urteko prezipitazioa 1622 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (178 mm) eta lehorrena uztaila (106 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,0 °C) baino 1,2 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik lau 2000tik aurrerakoak dira (2022, 2023, 2024 eta 2025). Urterik beroena 2022 izan zen (9,4 °C) eta hotzena 1963 (5,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Aulús)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.0 1.3 3.9 5.8 9.4 13.2 15.5 15.4 11.9 8.7 4.1 1.8 7.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 146 120 119 160 171 137 106 110 118 125 178 132 1622
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,0 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,4+1,5+1,3+1,2+1,1+0,3+0,7−0,6+0,3+0,4+0,6
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,0 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0200400600800100012001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 65 gizon, 83 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
7.23
0.00
 
80-84
 
7.23
18.46
 
75-79
 
7.23
0.00
 
70-74
 
7.23
26.15
 
65-69
 
7.23
9.23
 
60-64
 
0.00
18.46
 
55-59
 
14.46
9.23
 
50-54
 
20.48
0.00
 
45-49
 
0.00
9.23
 
40-44
 
7.23
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
7.23
9.23
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
14.46
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Aulus-les-Bains udalerrian 131 biztanle zeuden eta 79 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,66 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 42 kide bakarrekoak ziren, 26 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

131biztanle
79elkarbizitza-unitate
1,66lagun elkarbizitza-unitateko
37familia
10Bikotea seme-alabekin
26Bikotea seme-alabarik gabe etxean
42Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 37 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (26). 26 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

26
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 468 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (366), 82 egoitza nagusiekin alderatuta eta 20 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (240), eta apartamentuak gutxi ziren (227). Egoitza nagusietatik 53 beren jabearen bizilekuak ziren, 20 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[11]

468etxebizitza
82egoitza nagusi
240etxe
227apartamentu

Etxebizitza multzoa

82
366
Egoitza nagusia (82)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (366)Hutsik (20)

Etxe mota

240
227
Etxea (240)Apartamentua (227)

Jabetza egoera

53
20
9
Jabeak (53)Alokairuan (20)HLM (1)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik26
1919-194513
1946-197010
1971-199021
1991-20054
2006-20207

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (35). 56 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 40 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 47 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 26tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela7
3 gela20
4 gela17
5 gela edo gehiago35

Berogailu mota

18
56
Gas sarea (1)Fuel-olioa (6)Elektrizitatea (18)Gas botila (1)Bestelakoak (56)

Aparkalekua eta ibilgailuak

40aparkalekua
47ibilgailu 1
26ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 72 biztanleetatik 56 aktibo ziren (% 77,8), horietako 48 lanean (% 66,7) eta 8 langabezian (aktiboen % 14,3).

7215-64 urteko biztanle
% 77,8aktibo
% 66,7lanean
% 14,3langabezia-tasa

16 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 6,2), 6 erretiraturik zeuden (% 37,5) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 56,2).

Ez-aktiboak

% 38
% 56
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 81 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 48 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

81enplegu udalerrian
% 65,4soldatapeko
% 34,6ez-soldatapeko

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 4 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.[14]

2000. urtean Aulus-les-Bains udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 153 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko ekainaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Aston », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]