Edukira joan

Andance

Andance
Andance
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Auvernia-Rodano-Alpeak
Departamendua Ardèche
BarrutiTournon-sur-Rhôneko barrutia
Kantonamenducanton of Serrières
Izen ofizialaAndance
Jatorrizko izenaAndance
Posta kodea07340
Geografia
Koordenatuak45°14′26″N 4°47′57″E / 45.2406°N 4.7992°E / 45.2406; 4.7992
Mapa
Azalera6,52 km²
Altitudea242 m, 121 m, 363 m eta 206 m
MugakideakSaint-Désirat, Saint-Étienne-de-Valoux, Sarras, Talencieux, Andancette eta Laveyron
Demografia
Biztanleria1.192 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 540 (%45,2) (%54,8) 656 alt_right
Dentsitatea183 bizt/km²
andance.fr

Andance Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.192 biztanle zituen 6,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Saint-Désirat, Saint-Étienne-de-Valoux, Sarras, Talencieux, Andancette eta Laveyron.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AndanceAndance
Població amb 1242 habitants (2000)Andancette (0,5 km)
Població amb 906 habitants (2000)Talencieux (2,7 km)
Població amb 236 habitants (2000)Thorrenc (2,9 km)
Població amb 574 habitants (2000)Champagne (3,6 km)
Població amb 1261 habitants (2000)Beausemblant (3,7 km)
Població amb 918 habitants (2000)Laveyron (3,8 km)
Població amb 1694 habitants (2000)Albon (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klimaren eta klima mediterraneoren arteko trantsizio-eremuan dago, eta erdiko Rodano haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko anplitude termiko handia (4-20 °C); aire lehorra urte osoan; mistral haize gogorra; prezipitazio handiak udazkenean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,5 °C-koa da, 3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 810 mm-koa da, urtarrilean 7,6 euri-egun eta uztailean 5,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Saint-Désirat udalerrian dago, 2,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 698,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2003ko abuztuaren 13an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12,1 °C-koa da, 2005ko abenduaren 30an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,7 °C). Urteko prezipitazioa 882 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (121 mm) eta lehorrena otsaila (43 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,3 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,1 °C) eta hotzena 1963 (10,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Andance)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.7 4.4 8.2 11.6 15.7 19.6 21.8 21.1 16.6 12.5 7.5 4.4 12.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 58 43 52 72 83 65 63 63 97 121 109 55 882
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,90,0+1,3+1,5+1,5+1,7+0,9+1,2−0,2+0,3+0,7+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea80090010001100120013001400150016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 656 gizon, 540 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.93
0.76
 
90-94
 
0.00
0.76
 
85-89
 
1.85
1.52
 
80-84
 
0.93
3.05
 
75-79
 
3.70
3.81
 
70-74
 
4.63
5.34
 
65-69
 
8.33
8.38
 
60-64
 
8.33
5.34
 
55-59
 
6.48
4.57
 
50-54
 
3.70
6.10
 
45-49
 
6.48
8.38
 
40-44
 
11.11
6.86
 
35-39
 
5.56
6.86
 
30-34
 
5.56
3.05
 
25-29
 
11.11
3.81
 
20-24
 
6.48
6.86
 
15-19
 
2.78
7.62
 
10-14
 
5.56
9.30
 
5-9
 
4.63
7.62
 
0-4
 
1.85
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Andance udalerrian 1.204 biztanle zeuden eta 601 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

1.204biztanle
601elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
347familia
Udalerria
% 21
% 21
% 15
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 347 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (129). Guraso bakarreko 91 familietatik 56etan ama zen guraso bakarra. 152 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 106k seme-alaba bakarra zuten etxean, 64k bi, eta 25k hiru edo gehiago.[10]

127
129
91
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean152
Seme-alaba bat106
Bi seme-alaba64
Hiru seme-alaba20
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 991 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 17,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 76,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 18
25-39% 27
40-54% 18
55-64% 18
65-79% 31
80 +% 51
Bikotean bizi da
15-24% 18
25-39% 61
40-54% 70
55-64% 77
65-79% 72
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,8 izatezko bikotean eta % 8,5 PACS bidez lotuta). % 27,0 ezkongabeak ziren, % 6,5 alargunak eta % 5,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 40,9
Ezkongabea% 27,0
Izatezko bikotean% 11,8
PACS bidez lotuta% 8,5
Alarguna% 6,5
Dibortziatuta% 5,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,5), eskulangileak (% 23,5), erdi-mailako lanbideak (% 14,5), enplegatuak (% 14,3). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,5) Ardèche departamenduko batez bestekoaren (% 36,8) azpitik dago. 25 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,2).[10]

Udalerria
% 14
% 14
% 23
% 26
Ardèche
% 15
% 15
% 15
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 704 etxebizitza zeuden. Horietatik 591 egoitza nagusi ziren, 28 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 85 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (465), eta apartamentuak gutxi ziren (237). Egoitza nagusietatik 343 beren jabearen bizilekuak ziren, 227 alokairuan zeuden, 66 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 20 doan lagata.[11]

704etxebizitza
591egoitza nagusi
465etxe
237apartamentu

Etxebizitza multzoa

591
85
Egoitza nagusia (591)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (28)Hutsik (85)

Etxe mota

465
237
Etxea (465)Apartamentua (237)

Jabetza egoera

343
227
66
Jabeak (343)Alokairuan (227)HLM (66)Doan lagata (20)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (149).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik119
1919-194545
1946-197098
1971-1990149
1991-200592
2006-202084

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (227). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (219 etxebizitzatan). 415 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 306 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 233tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela5
2 gela48
3 gela140
4 gela170
5 gela edo gehiago227

Berogailu mota

199
60
219
110
Gas sarea (199)Fuel-olioa (60)Elektrizitatea (219)Gas botila (4)Bestelakoak (110)

Aparkalekua eta ibilgailuak

415aparkalekua
306ibilgailu 1
233ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 768 biztanleetatik 629 aktibo ziren (% 81,9), horietako 562 lanean (% 73,2) eta 67 langabezian (aktiboen % 10,7).

76815-64 urteko biztanle
% 81,9aktibo
% 73,2lanean
% 10,7langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,3
25-54 urte% 93,5
55-64 urte% 65,6
Gizonak% 82,0
Emakumeak% 82,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 26,5
BEPC, brebeta% 12,1
CAP-BEP% 12,2
Batxilergoa% 7,9
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 6,8
Goi-mailako +5% 3,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,7). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

139 ez-aktibotik 49 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,3), 39 erretiraturik zeuden (% 28,1) eta 51 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,7).

Ez-aktiboak

% 35
% 28
% 37
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 8
% 24
% 25
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 411 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 562 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

411enplegu udalerrian
% 76,9soldatapeko
% 23,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.440 eurokoa zen.

25.440 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.820 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 57 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 iturginak, 4 ile apaindegiak eta 4 jatetxeak.[13]

2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Andance udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 208 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1994ko ekainaren 1an eta 2021ko martxoaren 31an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Saint-Désirat Sa », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]