dil

See also: Appendix:Variations of "dil"

Languages (23)

Translingual

---

Albanian • Azerbaijani • Bukhari • Darumbal • Evenki • Extremaduran • Fala • Gagauz • Ido • Irish • Kashubian • Mokilese • Northern Kurdish • Old Irish • Palauan • Rohingya • Salar • Serbo-Croatian • Somali • Turkish • Turkmen • Volapük

---

Page categories

Translingual

Etymology

Clipping of English Dilling.

Symbol

dil

1. (international standards) ISO 639-3 language code for Dilling.

See also

• Wiktionary’s coverage of Dilling terms

Albanian

Verb

dil

1. second-person singular imperative of dal

Azerbaijani

Etymology 1

Other scripts

Cyrillic		дил
Arabic		دیل

Etymology tree

Proto-Turkic *til

Old Anatolian Turkish دل (dil)

Azerbaijani dil

Inherited from Old Anatolian Turkish دل (dil), from Proto-Turkic *til (“tongue; language”). Cognate with Turkish dil.

Further cognates

Cognate with Old Uyghur [script needed] (dïl), Karakhanid [script needed] (dïl), Turkmen dil (“to rise”), Crimean Tatar til, Uzbek til, Uyghur تىل (til) Kazakh тіл (til), Kyrgyz тил (til), Southern Altai тил (til), Tatar тел (tel), Bashkir тел (til), Tuvan дыл (dıl),Yakut тыл (tïl), Chuvash чӗлхе (čĕlh̬e).

Pronunciation

• IPA^(key): [dil]
• Rhymes: -il

Noun

dil (definite accusative dili, plural dillər)

1. (anatomy) tongue

   Axtardığım söz tam dilimin ucundadır. ― The word I'm looking for is on the tip of my tongue.

2. language

   Synonyms: lisan, zəban

3. (geography) spit (a narrow peninsula)

Declension

Declension of dil

	singular	plural
nominative	dil	dillər
definite accusative	dili	dilləri
dative	dilə	dillərə
locative	dildə	dillərdə
ablative	dildən	dillərdən
definite genitive	dilin	dillərin

Possessive forms of dil

	nominative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilim	dillərim
sənin (“your”)	dilin	dillərin
onun (“his/her/its”)	dili	dilləri
bizim (“our”)	dilimiz	dillərimiz
sizin (“your”)	diliniz	dilləriniz
onların (“their”)	dili or dilləri	dilləri
	accusative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimi	dillərimi
sənin (“your”)	dilini	dillərini
onun (“his/her/its”)	dilini	dillərini
bizim (“our”)	dilimizi	dillərimizi
sizin (“your”)	dilinizi	dillərinizi
onların (“their”)	dilini or dillərini	dillərini
	dative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimə	dillərimə
sənin (“your”)	dilinə	dillərinə
onun (“his/her/its”)	dilinə	dillərinə
bizim (“our”)	dilimizə	dillərimizə
sizin (“your”)	dilinizə	dillərinizə
onların (“their”)	dilinə or dillərinə	dillərinə
	locative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimdə	dillərimdə
sənin (“your”)	dilində	dillərində
onun (“his/her/its”)	dilində	dillərində
bizim (“our”)	dilimizdə	dillərimizdə
sizin (“your”)	dilinizdə	dillərinizdə
onların (“their”)	dilində or dillərində	dillərində
	ablative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimdən	dillərimdən
sənin (“your”)	dilindən	dillərindən
onun (“his/her/its”)	dilindən	dillərindən
bizim (“our”)	dilimizdən	dillərimizdən
sizin (“your”)	dilinizdən	dillərinizdən
onların (“their”)	dilindən or dillərindən	dillərindən
	genitive
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimin	dillərimin
sənin (“your”)	dilinin	dillərinin
onun (“his/her/its”)	dilinin	dillərinin
bizim (“our”)	dilimizin	dillərimizin
sizin (“your”)	dilinizin	dillərinizin
onların (“their”)	dilinin or dillərinin	dillərinin

Derived terms

• dil daşıyıcısı (“native speaker”)
• dilarxası (“velar”)
• dilçi (“linguist”)
  • dilçilik (“linguistics”)
• dildaş (“colingual”)
• dilortası (“palatal”)
• dilönü (“coronal”)
• həmdilli (“colingual”)

Collocations

language

• Azərbaycan dili ― the Azerbaijani language
• ingilis dilini öyrənmək ― to learn the English language
• ana dili ― mother tongue; native language
• millətlərarası ünsiyyət dili ― language of international communication
• beynəlxalq ünsiyyət dili ― language of international communication
• ortaq dil ― common language
• xarici dil bilmək ― to know foreign language(s)
• dövlət dili ― national language
• proqramlaşdırma dili ― programming language
• rəsmi dil ― official language
• ölü dil ― extinct language
• ədəbi dil ― standard language (literally, “literary language”)
• mətbuat dili ― language of the press; the journalistic style
• televiziya dili ― the language of television
• loru dili ― substandard, colloquial, vulgar language
• dil müxtəlifliyi ― language diversity
• dil vasitələri ― linguistic means
• dil vahidləri ― linguistic units
• dil normaları ― language norms
• dil baxımından ― from the language point of view

Etymology 2

Etymology tree

Proto-Indo-European *ḱerd-

Proto-Indo-European *ḱḗr

Proto-Indo-Iranian *ȷ́ʰā́rd

Proto-Iranian *jā́rd

Middle Persian 𐭣𐭩𐭫 (dyl)

Persian دلder.

Azerbaijani dil

Derived from Persian دل.

Noun

dil (definite accusative dili, plural dillər)

1. (Classical Azerbaijani, anatomy) heart

Declension

Declension of dil

	singular	plural
nominative	dil	dillər
definite accusative	dili	dilləri
dative	dilə	dillərə
locative	dildə	dillərdə
ablative	dildən	dillərdən
definite genitive	dilin	dillərin

Possessive forms of dil

	nominative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilim	dillərim
sənin (“your”)	dilin	dillərin
onun (“his/her/its”)	dili	dilləri
bizim (“our”)	dilimiz	dillərimiz
sizin (“your”)	diliniz	dilləriniz
onların (“their”)	dili or dilləri	dilləri
	accusative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimi	dillərimi
sənin (“your”)	dilini	dillərini
onun (“his/her/its”)	dilini	dillərini
bizim (“our”)	dilimizi	dillərimizi
sizin (“your”)	dilinizi	dillərinizi
onların (“their”)	dilini or dillərini	dillərini
	dative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimə	dillərimə
sənin (“your”)	dilinə	dillərinə
onun (“his/her/its”)	dilinə	dillərinə
bizim (“our”)	dilimizə	dillərimizə
sizin (“your”)	dilinizə	dillərinizə
onların (“their”)	dilinə or dillərinə	dillərinə
	locative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimdə	dillərimdə
sənin (“your”)	dilində	dillərində
onun (“his/her/its”)	dilində	dillərində
bizim (“our”)	dilimizdə	dillərimizdə
sizin (“your”)	dilinizdə	dillərinizdə
onların (“their”)	dilində or dillərində	dillərində
	ablative
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimdən	dillərimdən
sənin (“your”)	dilindən	dillərindən
onun (“his/her/its”)	dilindən	dillərindən
bizim (“our”)	dilimizdən	dillərimizdən
sizin (“your”)	dilinizdən	dillərinizdən
onların (“their”)	dilindən or dillərindən	dillərindən
	genitive
	singular	plural
mənim (“my”)	dilimin	dillərimin
sənin (“your”)	dilinin	dillərinin
onun (“his/her/its”)	dilinin	dillərinin
bizim (“our”)	dilimizin	dillərimizin
sizin (“your”)	dilinizin	dillərinizin
onların (“their”)	dilinin or dillərinin	dillərinin

Related terms

• əhli-dil
• həmdil (“compassionate”)

Further reading

• Orucov, Əliheydər, editor (2006), “dil”, in Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti [Explanatory Dictionary of the Azerbaijani Language]‎^[1] (in Azerbaijani), 2nd edition, volume 1, Baku: Şərq-Qərb, pages 624-628
• Altun Kitab (2013–), “dil”, in Azleks

Bukhari

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *ḱerd-

Proto-Indo-European *ḱḗr

Proto-Indo-Iranian *ȷ́ʰā́rd

Proto-Iranian *jā́rd

Middle Persian 𐭣𐭩𐭫 (dyl)

Classical Persian دِل (dil)

Tajik дил (dil)

Bukhari dil

Inherited from Tajik дил (dil).

Noun

dil (Cyrillic spelling дил)

1. heart

References

• Kimyagarov, Amnun; Kimyagarova, Zoya (2010), Short English - Russian - Bukharian Jewish Dictionary, New York: International Academy for Development Technologies, →ISBN, page 26

Darumbal

Noun

dil

1. buttocks

References

• Angela Terrill (2002), Dharumbal: the language of Rockhampton, Australia (Pacific Linguistics; 525), Canberra: Australian National University Research School of Pacific and Asian Studies, →ISBN, page 53.

Evenki

Noun

dil

1. Latin spelling of дыл (dil).

Extremaduran

Verb

dil

1. to go

Fala

Etymology

Etymology tree

Proto-Indo-European *h₁ey-

Proto-Indo-European *-ti

Proto-Indo-European *h₁éyti

Proto-Italic *ejō

Proto-Italic *eō

Latin īre

Fala dil

Inherited from Latin īre.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈdil/
• Rhymes: -il
• Syllabification: dil

Verb

dil

1. (intransitive or pronominal) to go

Conjugation

Conjugation of dil (Lagarteiru)

infinitive			dil
gerund			dindu
past participle				masculine		feminine
		singular		díu		día
		plural		díus		días
		singular			plural
		1st person	2nd person	3rd person	1st person	2nd person	3rd person
indicative		ei	tú	el/ela	nos	vos	elis/elas
	present	vo	vas	vai	vamus	dis	van
	imperfect	diba	dibas	diba	díbamus	dibis dibais	diban
	preterite	foi	fotis fostis	foi	fomus	fotis fostis	foran
	future	diré	dirás	dirá	diremus	direis	dirán
	conditional	diría	dirías	diría	diríamus	diríais diríis	dirían
subjunctive		ei	tú	el/ela	nos	vos	elis/elas
	present	vaya	vayas	vaya	vayamus	vayais	vayan
	imperfect (ra)	fora	foras	fora	fóramus	foriis	foran
	imperfect (si)	fosi	fosis	fosi	fósimus	fosiis	fosin
imperative		—	vai	—	—	di	—

Conjugation of dil (Mañegu)

infinitive			dil
gerund			dindu
past participle				masculine		feminine
		singular		díu		día
		plural		díus		días
		singular			plural
		1st person	2nd person	3rd person	1st person	2nd person	3rd person
indicative		ei	tú	el/ela	nos	vos	elis/elas
	present	voi	vas	vai	vamus	dis	van
	imperfect	diba	dibas	diba	díbamus	dibis dibais	diban
	preterite	foi	fostis	foi	fomus	fostis	foran
	future	diré	dirás	dirá	diremus	direis	dirán
	conditional	diría	dirías	diría	diríamus	diríais diríis	dirían
subjunctive		ei	tú	el/ela	nos	vos	elis/elas
	present	vaya	vayas	vaya	vayamus	vayais	vayan
	imperfect (ra)	fora	foras	fora	fóramus	foriis	foran
	imperfect (si)	fosi	fosis	fosi	fósimus	fosiis	fosin
imperative		—	vai	—	—	di	—

Conjugation of dil (Valverdeñu)

infinitive			dil
gerund			dindu
past participle				masculine		feminine
		singular		díu		día
		plural		díus		días
		singular			plural
		1st person	2nd person	3rd person	1st person	2nd person	3rd person
indicative		ei	tú	el/ela	nos	vos	elis/elas
	present	voi	vas	vai	vamus	vais	van
	imperfect	iba	ibas	iba	íbamus	ibais	iban
	preterite	fui	fostis	foi	fuimus	fostis	foran
	future	iré	irás	irá	iremus	ireis	irán
	conditional	iría	irías	iría	iríamus	iríais	irían
subjunctive		ei	tú	el/ela	nos	vos	elis/elas
	present	vaya	vayas	vaya	vayamus	vayais	vayan
	imperfect (ra)	fora	foras	fora	fóramus	foriis	foran
	imperfect (si)	fosi	fosis	fosi	fósimus	fosiis	fosin
imperative		—	vai	—	—	idi	—

Derived terms

• dil de bracileti (Lagarteiru, Mañegu)
• dil de goli in goli (Lagarteiru)
• dil u matu (Lagarteiru)

References

• Valeš, Miroslav (2021), Diccionariu de A Fala: lagarteiru, mañegu, valverdeñu (web), 2nd edition, Minde, Portugal: CIDLeS, published 2022, →ISBN, page 113

Gagauz

Noun

dil

1. language

Further reading

• dil at gagauz.online

Ido

Preposition

dil

1. contraction of di +‎ la, literally “of the”

Usage notes

This is optional, you can also use di l'...

Irish

Etymology

From Old Irish dil (“dear”).

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈdʲilʲ/

Adjective

dil (genitive singular feminine dile, plural dile, comparative dile)

1. dear, beloved

   cara dil ― a dear friend

Declension

Declension of dil

Positive	singular		plural
	masculine	feminine	strong noun	weak noun
nominative	dil	dhil	dile; dhile2
vocative	dhil		dile
genitive		dile	dile	dil
dative	dil; dhil1	dhil	dile; dhile2
Comparative	níos dile
Superlative	is dile

¹ When the preceding noun is lenited and governed by the definite article.
² When the preceding noun ends in a slender consonant.

Derived terms

• dile

Mutation

Mutated forms of dil

radical	lenition	eclipsis
dil	dhil	ndil

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in standard Modern Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

Further reading

• “dil”, in Historical Irish Corpus, 1600–1926, Royal Irish Academy
• Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 dil”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language
• Dinneen, Patrick S. (1927), “dil”, in Foclóir Gaeḋilge agus Béarla [Irish and English Dictionary], 2nd edition, Dublin: Irish Texts Society, page 335; reprinted with additions 1996, →ISBN
• Ó Dónaill, Niall (1977), “dil”, in Foclóir Gaeilge–Béarla [Irish–English Dictionary], Dublin: An Gúm, →ISBN

Kashubian

Etymology

Borrowed from German Dill.

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈdil/
• Rhymes: -il
• Syllabification: dil

Noun

dil m inan

1. dill (herb of the species Anethum graveolens)

   Synonym: kòperk

Declension

Declension of dil

	singular	plural
nominative	dil	dile
genitive	dilu	dilów
dative	dilowi	dilóm
accusative	dil	dile
instrumental	dilã	dilama
locative	dilu	dilach
vocative	dil(u)	dile

Further reading

• Jan Trepczyk (1994), “koper”, in Słownik polsko-kaszubski (in Kashubian), volumes 1–2
• Eùgeniusz Gòłąbk (2011), “koper”, in Słownik Polsko-Kaszubski / Słowôrz Pòlskò-Kaszëbsczi‎^[2]
• “dil”, in Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka [Internet Dictionary of the Kashubian Language], Fundacja Kaszuby, 2022

Mokilese

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈdil/

Noun

dil

1. a small louse

See also

• ingkarak
• ingkinik

References

• Harrison, Sheldon P.; Albert, Salich Y. (1977), Mokilese-English Dictionary‎^[3], Honolulu: The University Press of Hawaii, →ISBN, page 52

Northern Kurdish

Etymology

Borrowing from Persian دل (del). From Proto-Iranian *jr̥dáyam, from Proto-Indo-Iranian *ȷ́ʰŕ̥dayam, ultimately from Proto-Indo-European *ḱḗr.

Cognates with Parthian 𐫉𐫏𐫡𐫅 (zyrd /⁠zirδ⁠/), Avestan 𐬰𐬆𐬭𐬆𐬛 (zərəd), old Mazanderani زیله (zila), Sanskrit हृदय (hṛdaya), Armenian սիրտ (sirt), and English heart.

Pronunciation

• IPA^(key): /dɪl/

Noun

Central Kurdish	دڵ (dill)

dil m (Arabic spelling دل)

1. heart

Derived terms

• dildar
• dildarî
• dilik
• dilketî
• dilovan
• dilpak
• dilpaqijî
• dilrehm
• dilsaf
• dilteng
• dilxweş
• dilzîz
• dilçakî
• dilşewat
• dilşkestî

References

• Chyet, Michael L. (2003), “dil”, in Kurdish–English Dictionary‎^[4], with selected etymologies by Martin Schwartz, New Haven and London: Yale University Press, page 152

Old Irish

Etymology

Matasović entertains a connection to Proto-Indo-European *dʰeh₁(y)- (“to suckle”).

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈd̠ʲilʲ/

Adjective

dil (comparative diliu, superlative dilem)

1. dear

Declension

i-stem

singular	masculine	feminine	neuter
nominative	dil	dil	dil
vocative	dil
accusative	dil	dil
genitive	dil	dile	dil
dative	dil	dil	dil
plural	masculine	feminine/neuter
nominative	dili	dili
vocative	dili
accusative	dili
genitive	dil* dile
dative	dilib

*not when substantivized

Descendants

• Middle Irish: dil
  • Irish: dil

Mutation

Mutation of dil

radical	lenition	nasalization
dil	dil pronounced with /ðʲ-/	ndil

Note: Certain mutated forms of some words can never occur in Old Irish.
All possible mutated forms are displayed for convenience.

Further reading

• Gregory Toner, Sharon Arbuthnot, Máire Ní Mhaonaigh, Marie-Luise Theuerkauf, Dagmar Wodtko, editors (2019), “1 dil”, in eDIL: Electronic Dictionary of the Irish Language

Palauan

Etymology

From Pre-Palauan *ðila, from Proto-Malayo-Polynesian *tina, from Proto-Austronesian *taina (“female of animals”).

Pronunciation

• IPA^(key): /dil/

Noun

dil

1. female, woman (social role)

Synonyms

• chebil

Derived terms

• keldil

References

• dil in Palauan Language Online: Palauan-English Dictionary, at tekinged.com.
• dil in Palauan-English Dictionary, at trussel2.com.
• dil in Lewis S. Josephs; Edwin G. McManus; Masa-aki Emesiochel (1977), Palauan-English Dictionary, University Press of Hawaii, →ISBN, page 79.

Rohingya

Noun

dil

1. heart

   Synonyms: kolób, qolób

Further reading

• IOM International (2013-), “dil”, in “Rohingya Dictionary”, in Webonary.org (overall work in English, Burmese, and German), SIL Global

Salar

Etymology

From Proto-Turkic *til.

Pronunciation

• (Jiezi, Gaizi, Chahandusi, Qingshui, Baizhuang, Xunhua, Qinghai, Ili, Yining, Xinjiang) IPA^(key): [til]
• (Jiezi, Gaizi, Xunhua, Qinghai) IPA^(key): [tɤl]
• (Mengda, Qingshui, Xunhua, Qinghai) IPA^(key): [ʝil]
• (Mengda, Xunhua, Qinghai) IPA^(key): [ʒil]
• (Gandu, Hualong, Qinghai) IPA^(key): [tɕil]

Noun

dil

1. tongue
2. language

References

• Dwyer, Arienne M. (2007), “dil”, in Salar: A Study in Inner Asian Language Contact Processes: Part I: Phonology‎^[5], 1st edition, Wiesbaden: Harrassowitz Verlag, →ISBN, page 84
• Tenishev, Edhem (1976), “dil”, in Stroj salárskovo jazyká [Grammar of Salar], Moscow: Nauka, pages 248, 304, 510, 565
• Yakup, Abdurishid (2002), “dil”, in An Ili Salar Vocabulary: Introduction and a Provisional Salar-English Lexicon‎^[6], Tokyo: University of Tokyo, →ISBN, page 78
• 林莲云 [Lin Lianyun] (1985), “dil”, in 撒拉语简志 [A Brief History of Salar]‎^[7], Beijing: 民族出版社: 琴書店, →OCLC, page 4
• 马伟 [Ma Wei] (2016), “dil”, in 濒危语言——撒拉语研究 [Endangered Languages ​​- Salar Language Studies], 青海 [Qīnghǎi, Qinghai]: 青海师范大学 [Qinghai Normal University], unpublished finalized project manuscript (国家社会科学基金项目结项稿, 定稿; National Social Science Fund of China), page 268
• Ma, Chengjun; Han, Lianye; Ma, Weisheng (December 2010), “dil”, in 米娜瓦尔·艾比布拉 [Minavar Abibra], editor, 撒维汉词典 [Sā-Wéi-Hàn cídiǎn, Salar-Uyghur-Chinese dictionary] (in Chinese), 1st edition, Beijing, →ISBN, page 82

Serbo-Croatian

Etymology

Borrowed from English deal.

Noun

dil m inan (Cyrillic spelling дил)

1. deal (agreement between parties)

Somali

Etymology

From Proto-Cushitic *daɬ-/*diɬ- (“to beat”). Compare Oromo dillisuu (“to pound with force”), Beja dir and possibly also Afar dale (“wound”). Cognate with Maay dilow.

Pronunciation

• IPA^(key): [ˈd̪̥ɪ̄l]
• Hyphenation: dil

Verb

dil (causative dili, passive dilan, middle dilo)

1. (transitive) beat!
2. (transitive) kill!

References

• Reinisch, Leo (1902), Die Somali-Sprache (in German), volume 2, Wien, Austria, page 109

Turkish

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈdil/
• Hyphenation: dil

• Audio:

  (file)

Etymology 1

From Ottoman Turkish دل (dil), from Proto-Turkic *til (“tongue; language”).

Noun

dil (definite accusative dili, plural diller)

1. (linguistics) language

   Synonym: (archaic) lisan

   Türk dili ― Turkish language

2. (anatomy) tongue (the flexible muscular organ in the mouth)

   Dilimi ısırdım.

   I bit my tongue.

Declension

Declension of dil

singular plural nominative dil diller definite accusative dili dilleri dative dile dillere locative dilde dillerde ablative dilden dillerden genitive dilin dillerin Possessive forms nominative singular plural 1st singular dilim dillerim 2nd singular dilin dillerin 3rd singular dili dilleri 1st plural dilimiz dillerimiz 2nd plural diliniz dilleriniz 3rd plural dilleri dilleri definite accusative singular plural 1st singular dilimi dillerimi 2nd singular dilini dillerini 3rd singular dilini dillerini 1st plural dilimizi dillerimizi 2nd plural dilinizi dillerinizi 3rd plural dillerini dillerini dative singular plural 1st singular dilime dillerime 2nd singular diline dillerine 3rd singular diline dillerine 1st plural dilimize dillerimize 2nd plural dilinize dillerinize 3rd plural dillerine dillerine locative singular plural 1st singular dilimde dillerimde 2nd singular dilinde dillerinde 3rd singular dilinde dillerinde 1st plural dilimizde dillerimizde 2nd plural dilinizde dillerinizde 3rd plural dillerinde dillerinde ablative singular plural 1st singular dilimden dillerimden 2nd singular dilinden dillerinden 3rd singular dilinden dillerinden 1st plural dilimizden dillerimizden 2nd plural dilinizden dillerinizden 3rd plural dillerinden dillerinden genitive singular plural 1st singular dilimin dillerimin 2nd singular dilinin dillerinin 3rd singular dilinin dillerinin 1st plural dilimizin dillerimizin 2nd plural dilinizin dillerinizin 3rd plural dillerinin dillerinin Predicative forms singular plural 1st singular dilim dillerim 2nd singular dilsin dillersin 3rd singular dil dildir diller dillerdir 1st plural diliz dilleriz 2nd plural dilsiniz dillersiniz 3rd plural diller dillerdir

Hyponyms

artificial languages

• betik dili
• biçimsel dil
• makina dili
• programlama dili
• suni dil (sun'i dil)
• yapay dil
• yapısal dil

natural languages

• Abazaca
• Abhazca
• Afarca
• Agulca
• Akince
• Aleutçe
• Almanca
• Amhara
• Amoy lehçesi
• Aramice
• Arapça
• Arince
• Arnavutça
• Asanca
• Asurca
• Aşanti
• Avarca
• Aymara
• Azerice
• Babilce
• Balice
• Bambara
• Başkırca
• Batakça
• Batı Kanada İnuitçesi
• Batsça
• Bece
• Bemba
• Beyaz Rusça
• Birmanca
• Boşnakça
• Bretonca
• Bulgarca
• Buryatça
• Cavaca
• Cebuca
• Çeçence
• Çekçe
• Çeremişçe
• Çerkesçe
• Çuang
• Çupikçe
• Çuvaşça
• Danca
• Dargice
• Dinka
• Dogon
• Doğu Kanada İnuitçesi
• Dzongka
• Endonezce
• Ermenice
• Eski Mısır dili
• Estonca
• Eve
• Even
• Evenki
• Faroece
• Felemenkçe
• Fijice
• Fince
• Fon
• Fransızca
• Fucien lehçesi
• Fulani
• Ga
• Galce
• Galiçya dili
• Go
• Golde
• Grönland İnuitçesi
• Grönlandca
• Guamca
• Habeşçe
• Hakka lehçesi
• Hantıca
• Hausa
• Havaice
• Hırvatça
• Hint Grubu
• Hitit dili
• Ilokai
• İbo
• İbranice
• İfifik
• İngilizce
• İnguşça
• İnyupikçe
• İrlandaca
• İskoç dili
• İspanyolca
• İsveççe
• İtalyanca
• İzlandaca
• Japonca
• Kabiliya
• Kalmukça
• Kamboçça
• Kantonca
• Karaçayca
• Karakalpakça
• Karamajong
• Karatay
• Karelce
• Karence
• Katalanca
• Kazakça
• Keçuva
• Kernevekçe
• Ketçe
• Khalka
• Khasi
• Kıptî dili
• Kırgızca
• Kikenya
• Kikongo
• Kiribatice
• Kirundi
• Komice
• Korece
• Korku
• Kotça
• Kpelle
• Kumukça
• Ladino
• Lakça
• Lamut
• Laoca
• Laponca
• Latince
• Lehçe
• Letonca
• Lezgice
• Lidya dili
• Likya dili
• Lingala
• Litvanyaca
• Lolo
• Luvi dili
• Macarca
• Makassarca
• Makedonca
• Malayca
• Malgaşça
• Mandarin
• Mande
• Mandinge
• Mansice
• Maori
• Mariana Dili
• Marice
• Markizce
• Masai
• Miao dili
• Mien Dili
• Min lehçesi
• Moğolca
• Mon Dili
• Moso
• Mossi
• Mundari
• Nauruca
• Ndebele
• Nenetçe
• Nogayca
• Norveççe
• Nubyaca
• Nuer
• Nunivak Çupikçesi
• Nyanja
• Odoma
• Oroç
• Özbekçe
• Portekizce
• Provensal
• Prusça
• Pumpokolca
• Retoromanşça
• Ruandaca
• Rumence
• Rusça
• Rutulca
• Salarca
• Samoaca
• Samoyet
• Santali
• Sara
• Senufo
• Serer
• Sırpça
• Sibirya Yupikçesi
• Sidamo
• Slovakça
• Slovence
• Somalice
• Songayca
• Sotho
• Sundaca
• Supikçe
• Süryanice
• Svahili
• Swazi
• Şan
• Şavya
• Şilluk
• Şloh
• Şona
• Tabasaranca
• Tagalog
• Tahitice
• Tamaşek
• Tayca
• Tibetçe
• Tigrece
• Tigrina
• Timorca
• Tongaca
• Tsahurca
• Tswana
• Tuareg
• Türkçe
• Türkmence
• Tvi
• Ubıhça
• Ukraynaca
• Umbundu
• Uygurca
• Vietnamca
• Volofça
• Wu lehçesi
• Xhosa
• Yakutça
• Yao dili
• Yidiş
• Yoruba
• Yuğca
• Yunanca
• Yupikçe
• Zenet
• Zulu

natural languages (grouping)

• Algonkin dilleri
• Altay dilleri
• And-Ekvator dilleri
• Avustronezya dilleri
• Çin-Tibet dilleri
• Dene-Yenisey dilleri
• Dravid dilleri
• Eskimo-Aleut dilleri
• Ge dilleri
• Güney Asya dilleri
• Hami-Sami dilleri
• Hint-Avrupa dilleri
• Hivaro dili
• İrokua dilleri
• izole diller
• Jivaro dili
• Kafkas dilleri
• Karib dilleri
• Khoisan dilleri
• Maskoke dilleri
• Maya dilleri
• Mişe-Zoke dilleri
• Moğol dilleri
• Nijer-Kongo dilleri
• Nil-Sahra dilleri
• Oto-Mange dilleri
• Paleo-Asya dilleri
• Pano-Takana dilleri
• Saliş dilleri
• Siyu dilleri
• Tay-Kaday dilleri
• Tunguz dilleri
• Tupi-Guarani dilleri
• Türk dilleri
• Ural dilleri
• Uto-Aztek dilleri
• Yuma-Koçimi dilleri

natural languages (kinds)

• akraba dil
• ana dil
• ana dili
• bitişken dil
• bükünlü dil
• çeviri dili
• çevirici dili
• çocuk dili
• diplomatik dil
• edebî dil
• eklemeli dil
• gizli dil
• halk dili
• iltisaki dil
• işaret dili
• kayış dili
• konuşma dili
• konuşulan dil
• kuş dili
• ortak dil
• ölçünlü dil
• ölü dil
• özel dil
• resmî dil
• standart dil
• yabancı dil
• yapay dil
• yapma dil
• yazı dili
• yazın dili
• yüksek dil

natural languages (types)

• analitik dil
• çekimli dil
• eklemeli dil
• fiil-nesne dili
• nesne-fiil dili
• oligosentetik dil
• polisentetik dil
• sentetik dil
• yalıtıcı dil

Derived terms

• dilce
• dilci
• dilcik
• dilken
• dille
• dilli
• dilmaç
• dilse
• dilsi
• dilsiz
• kedidili
• paslı dil
• serçe dili
• yılandili

Etymology 2

Inherited from Ottoman Turkish دل (dil), from Classical Persian دِل (dil)

Noun

dil (definite accusative dili, plural diller)

1. (obsolete) synonym of gönül

Declension

Declension of dil

singular plural nominative dil diller definite accusative dili dilleri dative dile dillere locative dilde dillerde ablative dilden dillerden genitive dilin dillerin Possessive forms nominative singular plural 1st singular dilim dillerim 2nd singular dilin dillerin 3rd singular dili dilleri 1st plural dilimiz dillerimiz 2nd plural diliniz dilleriniz 3rd plural dilleri dilleri definite accusative singular plural 1st singular dilimi dillerimi 2nd singular dilini dillerini 3rd singular dilini dillerini 1st plural dilimizi dillerimizi 2nd plural dilinizi dillerinizi 3rd plural dillerini dillerini dative singular plural 1st singular dilime dillerime 2nd singular diline dillerine 3rd singular diline dillerine 1st plural dilimize dillerimize 2nd plural dilinize dillerinize 3rd plural dillerine dillerine locative singular plural 1st singular dilimde dillerimde 2nd singular dilinde dillerinde 3rd singular dilinde dillerinde 1st plural dilimizde dillerimizde 2nd plural dilinizde dillerinizde 3rd plural dillerinde dillerinde ablative singular plural 1st singular dilimden dillerimden 2nd singular dilinden dillerinden 3rd singular dilinden dillerinden 1st plural dilimizden dillerimizden 2nd plural dilinizden dillerinizden 3rd plural dillerinden dillerinden genitive singular plural 1st singular dilimin dillerimin 2nd singular dilinin dillerinin 3rd singular dilinin dillerinin 1st plural dilimizin dillerimizin 2nd plural dilinizin dillerinizin 3rd plural dillerinin dillerinin Predicative forms singular plural 1st singular dilim dillerim 2nd singular dilsin dillersin 3rd singular dil dildir diller dillerdir 1st plural diliz dilleriz 2nd plural dilsiniz dillersiniz 3rd plural diller dillerdir

Further reading

• “dil”, in Turkish dictionaries, Türk Dil Kurumu
• Ayverdi, İlhan (2010), “dil”, in Misalli Büyük Türkçe Sözlük, a reviewed and expanded single-volume edition, Istanbul: Kubbealtı Neşriyatı
• Nişanyan, Sevan (2002–), “dil”, in Nişanyan Sözlük

Turkmen

Other scripts
Latin	dil
Cyrillic	дил
Arabic	دیل

Pronunciation

• IPA^(key): /ˈdil/
• Hyphenation: dil

Etymology 1

Inherited from Proto-Turkic *til (“tongue; language”).

Noun

dil (definite accusative dili, plural diller)

1. (anatomy) tongue
2. language
3. hand (of a clock); pointer; needle; indicator

Declension

Declension of dil

	singular	plural
nominative	dil	diller
accusative	dili	dilleri
genitive	diliň	dilleriň
dative	dile	dillere
locative	dilde	dillerde
ablative	dilden	dillerden

Etymology 2

Other scripts
Latin	dil
Cyrillic	дил
Arabic	دل

Borrowed from Persian دل (dil).

Noun

dil (definite accusative dili, plural diller)

1. heart; soul

Declension

Declension of dil

	singular	plural
nominative	dil	diller
accusative	dili	dilleri
genitive	diliň	dilleriň
dative	dile	dillere
locative	dilde	dillerde
ablative	dilden	dillerden

Further reading

• “dil” in Enedilim.com
• “dil” in Webonary.org

Volapük

Noun

dil (genitive dila, plural dils)

1. part

Declension

Declension of dil

	Singular	Plural
Nominative	dil	dils
Genitive	dila	dilas
Dative	dile	diles
Accusative	dili	dilis
Predicative1	dilu	dilus
Vocative	o dil	o dils

1. Introduced in Volapük Nulik.