Mont d’an endalc’had

Pandemiezh

Eus Wikipedia
pandemiezh
Iskevrennad euskleñved-red, systemic risk, riskl diavaez Kemmañ
Meret, sioulaet gantpandemic prevention Kemmañ
E penn-kentañ bedreuziad COVID-19, palezioù ar c'hendalc'hioù (skeudennet amañ) a oa bet gwelet evel lec'hioù mat da zegemer ospitalioù da c'hortoz, dre ma oant dafaret dija (tredan, dour, privezhioù).[1] Letioù ha kouskvaioù a oa bet gwelet ivez evel lec'hioù mat da zegemer klañvidi.[1]

Bedreuziad[2], pe pandemiezh[3] a vez graet eus ur c'hleñved-red hag a dap muioc'h-mui a dud en un doare prim hag a red war tachennoù ledan, da skouer war meur a gevandir pe dre ar bed. Poreet e vez un niver bras a dud eus ur boblañs pa vez kaoz eus ur bedreuziad. Ne vez ket graet bedreuziad eus kleñvedoù endemek gant un niver a glañvidi stabil evel distroioù bloaziek ar grip dre ma vez tizhet rannvroioù ledan eus ar bed muioc'h evit na vefe eus ur c'hleñved-red o redek dre ar bed-holl.

E-kerzh istor an denelezh ez eus bet bedreuziadoù lies evel ar vrec'h. Ar Vosenn Zu, degaset gant ar Vosenn, a oa bet marvus betek lazhañ an hanter eus poblañs Europa er XIVvet kantved[4][5][6][7]. D'ar mare-se ne veze ket graet gant an droienn pandemiezh. Diwezhatoc'h eo bet implijet ar ger-se, evel e 1918 gant ar bedreuziad anvet grip spagnol hag a chom ar bedreuziad marvusañ en istor Mab-den[8][9][10]. Ar bedreuziadoù nevesañ eo hini ar SIDA[11][12], ar Grip A ha bedreuziad COVID-19. Darn eus ar c'hleñvedoù-se a gendalc'h e-touez an denelezh met gant dilec'hioù kalz izeloc'h evit na oa bet.

Notennoù ha daveennoù

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  1. 1 2 "Army Corps sees convention centers as good option to build temporary hospitals", Federal News Network (27 March 2020).
  2. ↑ Geriadur Ménard, 2020, p. 959-b.
  3. ↑ TermOfis.
  4. ↑ "Black death 'discriminated' between victims (ABC News in Science)", Australian Broadcasting Corporation (29 January 2008).
  5. ↑ "Black Death's Gene Code Cracked". Wired. 3 October 2001. Archived from the original on 26 April 2015. Retrieved 12 February 2015.
  6. ↑ "Health: De-coding the Black Death", BBC (3 October 2001).
  7. ↑ (September 2005) "A plague upon the phagocytes". Nature Medicine 11 (9): 927–928. DOI:10.1038/nm0905-927
  8. ↑ 1918 Pandemics (H1N1 virus). Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved 18 April 2020.
  9. ↑ "History's deadliest pandemics, from ancient Rome to modern America" (7 April 2020).
  10. ↑ Weekly Virological Update on 05 August 2010 (5 August 2010).
  11. ↑ Most medical sources, including the WHO, do not refer to HIV/AIDS as a pandemic; those that do refer to it in the past-tense to separate the acute and chronic phases.
  12. ↑ (December 2020) "Viral Pandemics of the Last Four Decades: Pathophysiology, Health Impacts and Perspectives". International Journal of Environmental Research and Public Health 17 (24). DOI:10.3390/ijerph17249411