Mont d’an endalc’had

Dispac'h Texas

Eus Wikipedia
Dispac'h Texas
brezel dispac'hel
Lec'hMexican Texas, Republik Texas Kemmañ
Daveennoù douaroniel31°0′0″N 100°0′0″W Kemmañ
Deiziad kregiñ2 Here 1835 Kemmañ
Deiziad echuiñ21 Ebrel 1836 Kemmañ
Darvoud-alc'hwezemgann Gonzales, emgann San Jacinto, emgann El Álamo Kemmañ
PerzhiadRepublik kreizennour Mec'hiko, Mexican Texas, Republik Texas Kemmañ
EfedRepublik Texas Kemmañ
Roll elfennoùlist of Texas Revolution battles Kemmañ
Map

Dispac'h Texas (saozneg: Texas Revolution) a oa bet un emsavadeg kroget d'an 2 a viz Here 1835 hag echuet d'an 21 a viz Ebrel 1836. An enbroidi saoz-stadunaniz hag an deksaned spagnol (anvet Texianed evit ar re gentañ ha Tejanos evit an eil re) a oa emsavet a-enep gouarnamant kreizennour Mec'hiko e stad vec'hikan Coahuila y Tejas. An emsavadeg-se a oa ul lodenn eus unan kalz ledanoc'h a-enep ar gouarnamant kreizennet gant proviñsoù all hag a oa enebet ouzh ren ar prezidant Antonio López de Santa Anna. Ar C'hendalc'h Mec'hikan en doa votet an dekred Tornel, hag a lakae kement den estren hag a stourme a-enep nerzhioù lu Mec'hiko "da vezañ evel morlaeron ha da vezañ kastizet evel ma vez graet ganto, pa n'int ket keodedourien eus ur vro hag a zo o vrezeliañ gant Mec'hiko ha pa stourm dindan ur banniel ha n'eo ket unan anavezet". N'eus nemet proviñs Texas hag a oa deuet a-benn d'en em zistagañ diouzh galloud kreiz Mec'hiko, ha savet gant an annezidi Republik Texas. Un dek vloaz war-lerc'h e oa bet aloubet gant Stadoù-Unanet Amerika.

Kroget e oa ar reveulzi e miz Here 1835, goude un dek vloaz bennak a vec'h politikel ha sevenadurel etre gouarnamant kreiz Mec'hiko hag an enbroidi niverusoc'h-niverusañ a orin saoz-stadunanat e Texas. Ar gouarnamant mec'hikan a oa troet d'unan kreizennet muioc'h-mui ha gwirioù ar geodedourien a oa bet strishaet, dreist-holl pa oa kaoz eus an enbroañ o tont eus ar Stadoù-Unanet, hag ar fed da berc'hennañ sklaved. Mec'hiko a oa bet o reiñ lamm d'ar sklaverezh e Texas e 1829, hag ar c'hoant gant an Deksianed da genderc'hel gant an doare-se d'ober gant ar sklaved e Texas a oa bet unan eus ar abegoù pouezusañ evit ar c'hoant dizalc'hiezh. N'eus ket kaoz anat eus sklaverezh e Disklêriadur dieubidigezh Texas, met perc'henniezh madoù (betek sklaved) a oa ur gwir hollbouezus evit an enbroidi[1]. Ar re Texians ha Tejanos ne oant ket a-du war an disoc'h da gaout ha daoust hag e oa gounit an dizalc'hiezh pe distreiñ d'ar vonreizh vec'hikan eus 1824.

Notennoù ha daveennoù

[kemmañ | kemmañ ar vammenn]
  1. ↑ Declaration of Independence of Texas, 1836. Texas State Library and Archives.