Məzmuna keç

Tropoya

Vikipediya, azad ensiklopediya
Tropoya
Tropojë
Şablon:PhotomontageYuxarıdan saat əqrəbi istiqamətində: Bayram Kurri abidəsi (arxa planda etnoqrafiya muzeyi ilə), məşhur turizm məkanı Doberdol, Tropoyada qar, Valbona çayı və Valbona Vadisi Milli Parkının panoramik mənzərəsi
42°24′ şm. e. 20°10′ ş. u.HGYO
Ölkə  Albaniya
Başçı Rexhe Biberi (Albaniya Sosialist Partiyası)
Tarixi və coğrafiyası
Mərkəzin hündürlüyü 470 m
Əhalisi
Əhalisi
  • 20.517 nəf. (2011)
Rəqəmsal identifikatorlar
Telefon kodu +355 0213
Poçt indeksi 8702-8703
Digər
tropoje.gov.al
Xəritəni göstər/gizlə
Tropoya xəritədə
Tropoya
Tropoya
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Tropoya (alb. Tropojë və ya Tropoja) — Albaniyanın şimal-şərqində, Kukes vilayətində yerləşən bələdiyyə.

Tarixi etnoqrafik Qyakova dağlıq bölgəsinin (Gjakova Highlands) daxilində yerləşir. Bələdiyyə, hazırda inzibati vahidlərə çevrilmiş Bayram Kurri, Buyan, Bıtıç, Fierzə, Lekbibay, Lluqay, Marqeqay və Tropoya ərazilərindən ibarətdir. Bələdiyyənin inzibati mərkəzi Bayram Kurri şəhəridir.[1][2]

Albaniya Statistika İnstitutunun 2023-cü il siyahıyaalınmasına əsasən, Tropoya inzibati vahidində 2.560 nəfər, bələdiyyənin ümumi ərazisində isə 14.189 nəfər yaşayır.[3]

Tropoyanın köhnə adı Trebopolye idi və bu ad Serbiya orta əsr nizamnamələrində,[4] eləcə də Osmanlı dəftərlərində qeyd olunmuşdur.[5] Sözün mənşəyi qədim slavyan dilindəki trebiti ("təmizləmək") və polje ("tarla", "meydan") sözlərindən gəlir, yəni "təmiz tarla" deməkdir.[6]

Bölgədə İlliriya tayfaları məskunlaşmışdı. Ərazidə tapılan qalalar və kurqanlar kimi arxeoloji sübutlar bu yerin qədim zamanlardan bəri məskunlaşıldığını göstərir.[7] Bölgə Dardani tayfalarının coğrafi yayılma arealında yerləşir.

Tropoya bələdiyyəsi şimal-şərqi Albaniyada, Valbona çayının sahilində, Albaniya Alpları arasında yerləşir. Şimal-qərbdə Monteneqro, şimal-şərq və şərqdə isə Kosovo ilə həmsərhəddir. Valbona Vadisi Milli Parkı Tropoyanın şimal-qərbində yerləşir və Valbona vadisi ilə Qaşi çayını qoruyur. Bu ərazi, Karpatların və Avropanın digər bölgələrinin qədim və ilkin fıstıq meşələrinin bir hissəsi olaraq UNESCO-nun Ümumdünya İrsi siyahısına daxil edilmişdir.[8] Bələdiyyənin ərazisi 1057,3 km²-dir.[1][9]

Köppen iqlim təsnifatına görə, Tropoya okean iqlimi (Cfb) zonasının kənarında yerləşir və illik orta temperaturu 10,2 °C-dir.[10]

Tanınmış şəxsiyyətləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Albana Osmani
  • Azem Haydari
  • Besnik Mustafay
  • Binak Aliya
  • Eryon Dollapi
  • Fatimə Sokoli
  • Hacı Zeka
  • Marko Xoca
  • Mits Sokoli
  • Sali Berişa
  • Şpend Draqobiya
  • Skender Qeqa
  • Pyeter Proqni
  1. 1 2 "Pasaporta e Bashkisë Tropojë" (alban). Porta Vendore. 29 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2026.
  2. ↑ "Law nr. 115/2014" (PDF) (alban). 6373. 25 fevral 2022 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 4 may 2026.
  3. ↑ "Population and Housing Census, Kukës 2023" (PDF). INSTAT. səh. 108. 22 yanvar 2025 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 4 may 2026.
  4. ↑ Grković, Milica. Prva hrisovulja Manastira Dečani = The first charter of the Dečani Monastery. Beograd: Centar za očuvanje nasleđa Kosova i Metohije. 2004. ISBN 86-84431-02-2.
  5. ↑ Pulaha, Selami. Defteri i regjistrimit të Sanxhakut të Shkodrës i vitit 1485 (alban). Tiranë: Akademia e Shkencave e R.P. të Shqipërisë, Instituti i Historisë. 1974.
  6. ↑ "Hydronymica Albanica — A Survey of River Names in Albania" (PDF). elsie.de (ingilis). səh. 34. 22 mart 2016 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 4 may 2026.
  7. ↑ Bulletin of the Institute of Archaeology, 30-31, University of London. Institute of Archaeology, 1991, 11–14
  8. ↑ "Ancient and Primeval Beech Forests of the Carpathians and Other Regions of Europe". UNESCO. 12 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2026.
  9. ↑ "Bashkia Tropojë" (alban). Albanian Association of Municipalities (AAM). 29 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2026.
  10. ↑ "Climate: Tropojë". Climate-Data. 29 sentyabr 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 4 may 2026.

Xarici keçidlər

[redaktə | vikimətni redaktə et]