Məzmuna keç

Psidium guajava

Vikipediya, azad ensiklopediya
Psidium guajava
Elmi təsnifat
Beynəlxalq elmi adı

Psidium guajava (lat. Psidium guajava) — bitkilər aləminin mərsinçiçəklilər dəstəsinin mərsinkimilər fəsiləsinin psidium cinsinə aid bitki növü.

Vətəni tropik Amerikadır. Asiya və Afrikada mədəni halda becərilir. Qafqazın Qara dəniz sahillərində yayılmışdır.

Botaniki xarakteristikası

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Hündürlüyü 8-10 m olan həmişəyaşıl ağacdır. Gövdələrin qabığı 2-4 mm, hamar, üstü açıq çəhrayı və ya açıq boz rəngli, bəzən şırımlıdır. Budaqları şaхələnir. Cavan budaqları 4 tillidir. Yarpaqları uzunsov-dairəvi, 7-15 sm uzunluqnda, 3-7 sm enində, üstü çılpaq, alt tərəfi tüklü, damarcıqlıdır. Çiçəkləri tək və ya 2-3 ədəd yarpaqların qoltuğunda yerləşir, ağ rənglidir. İldə 1-2 dəfə çiçəkləyir. Bəzi növləri çarpaz tozlanır. Əsas tozlayıcılar balverən arılardır. Meyvəsi yaşıl, lətli, armudşəkilli və ya yumru, uzunluğu 12 sm-ə qədər, çəhrayı, ağ və ya sarı rənglidir. Müхtəlif üsullarla - zoğ, calaq, toхum və qələmlərlə çoхaldılır.

Günəşli və çoх isti yerlərdə bitir. Quraqlığa dözür.

Azərbaycanda yayılması

[redaktə | vikimətni redaktə et]

Lənkəran və Astarada mədəni şəraitdə becərilir.

Yarpaqları, çiçəkləri və meyvələri bakterisid təsirə malikdir. Bitkinin bütün hissələrində tanninlər vardır, vitaminlərlə zəngin, ətirli, turşa-şirindir. Yarpaqlarından efir yağları alınır. Dekorativ yaşıllaşdırmada müxtəlif kompozisiyaların tərtibatında istifadə olunur.

Homotipik sinonimləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Guajava pyrifera Kuntze
  • Myrtus guajava (L.) Kuntze
  • Myrtus guajava var. pyrifera Kuntze
  • Psidium guajava var. pyriferum Blume
  • Psidium pyriferum L.

Heterotipik sinonimləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  • Guajava pumila (Vahl) Kuntze
  • Psidium angustifolium Lam.
  • Psidium aromaticum Blanco
  • Psidium chodatianum Barb.Rodr.
  • Psidium crispum Barb.Rodr.
  • Psidium cujavillus Burm.f.
  • Psidium cujavus L.
  • Psidium ellipticum Barb.Rodr.
  • Psidium fragrans Macfad.
  • Psidium globosum Larrañaga
  • Psidium guajava f. cujavillus (Burm.f.) O.Deg. & I.Deg.
  • Psidium guajava var. cujavillus (Burm.f.) Krug & Urb.
  • Psidium guajava var. minor Blume
  • Psidium guajava var. minor Mattos
  • Psidium igatemyense Barb.Rodr.
  • Psidium intermedium Zipp. ex Blume
  • Psidium longifolium Schumach.
  • Psidium pomiferum L.
  • Psidium pomiferum var. sapidissimum (Jacq.) DC.
  • Psidium prostratum O.Berg
  • Psidium pumilum Vahl
  • Psidium pumilum var. guadalupense DC.
  • Psidium pumilum var. intermedium Blume
  • Psidium pumilum var. rufescens Blume
  • Psidium pyriferum var. glabrum Benth.
  • Psidium sapidissimum Jacq.
  • Psidium subcrenatum Barb.Rodr.
  • Psidium vulgare Rich.
  • Syzygium ellipticum K.Schum. & Lauterb.
  1. ↑ Carolus Linnaeus. Species Plantarum (lat.): Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas. 1753. C. 1. S. 470.