Bollnas
| şəhər | |
| Bollnas | |
|---|---|
 Bollnas Missiya kilsəsi | |
| 61°20′54″ şm. e. 16°23′17″ ş. u.HGYO | |
| Ölkə | İsveç |
| Tabeliyində | Bollnas bələdiyyəsi |
| Əyalət | Helsinqland |
| Qraflıq | Yevleborg qraflığı |
| Tarixi və coğrafiyası | |
| Əsası qoyulub | 1942 |
| Sahəsi | 12,87 km² |
| Mərkəzin hündürlüyü | 53 m |
| Saat qurşağı | UTC+1 , yayda UTC+2 |
| Əhalisi | |
| Əhalisi | 12.381 nəfər (2010) |
| Sıxlığı | 998 nəf./km² |
| Rəqəmsal identifikatorlar | |
| Poçt indeksi | 821 xx |
.svg)  Bollnas | |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
Bollnas (sv)[1] — İsveçdə, Yevleborg qraflığında yerləşən və Bollnas bələdiyyəsinin inzibati mərkəzi olan şəhərdir. Əhalisi təxminən 14.000 nəfərdir.[2]
Tarix
[redaktə | vikimətni redaktə et]Bollnas haqqında ilk yazılı məlumat 1312-ci ilə aiddir. Həmin vaxt İnqemund adlı keşiş şəhəri Baldenaes adı ilə qeyd edib. Bu ad "böyük bərzəx" mənasını verir və yaxınlıqdakı gölə uzanan bərzəxə aid edilir. Bollnas adından əvvəl yaşayış məntəqəsi Bro By (hərfi mənada "Körpü kəndi") adlanırdı.
Bollnasdan Şimal dəmir yolu xətti (Norra Stambanan) keçir və şəhər 1878-ci ildə bu xəttə qoşulub. Şəhər dəmir yolunun daha şimal istiqamətində genişləndirilməsi üçün əsas məntəqələrdən birinə çevrilib. 1884-cü ildə burada dəmir yolu üçün əsas texniki xidmət və təmir emalatxanası yaradılıb. XX əsrin böyük hissəsində dəmir yolu Bollnasın ən böyük işəgötürəni olub. 1990-cı illərdə yerləşdiyi ərazi artıq əlverişli hesab edilmədiyinə görə emalatxana bağlanıb. Bollnas 1942-ci ildə şəhər statusu alıb. Bu gün həmin status yalnız fəxri xarakter daşıyır və inzibati əhəmiyyətə malik deyil.
Bollnas İngiltərənin Shepton Mallet şəhəri ilə qardaş şəhər əlaqəsinə malikdir.
İdman
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Bendi şəhərdə ən populyar idman növüdür. Bollnäs GIF ən yüksək divizion olan Elitseriendə çıxış edir. 2010-cu ildə komanda 1956-cı ildən bəri ilk dəfə İsveç çempionatının finalına yüksəlib. 2011-ci ildə finala çıxaraq mübahisəli ofsayd qərarından sonra əlavə vaxtda məğlub olub. 2017-ci ildə komanda yenidən finala yüksəlib və derbi rəqibi Edsbyns IFə məğlub olub.
Rehns BK bendi klubu kimi fəaliyyətə başlayıb, lakin hazırda əsas diqqətini Səmti müəyyənetmə və xizəkçiliyə yönəldir.
Görməli yerlər
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Bollnas kilsəsi XIV və XV əsrlərdə inşa edilib. Açılış mərasimi 3 noyabr 1468-ci ildə keçirilib və bunun kilsə qülləsinə aid olduğu güman edilir. Sonrakı dəyişikliklərə 1753–1755-ci illərdə tikilmiş şimal və cənub transeptlərinin əlavə edilməsi daxildir.[3]
Kilsədə Skandinaviya ölkələrindəki digər kilsələrdən daha böyük orta əsr taxta heykəlləri kolleksiyası saxlanılır. Mehrabların üçü XV əsrin sonu və ya XVI əsrin əvvəllərinə aid mühüm sənət əsərləridir. Bunlardan biri təxminən 1520-ci ildə Haaken Gulleson tərəfindən hazırlanmış və Məryəmə həsr olunmuş mehrabdır.[3] Kilsənin Yevxaristiya mərasimi üçün istifadə olunan qədəhi və onun patenası da həmin dövrə aid qiymətli əşyalardandır.[3]
Tanınmış şəxslər
[redaktə | vikimətni redaktə et]- Bengt Åberg (1944–2021) — peşəkar motosiklet yarışçısı və ikiqat motokros üzrə dünya çempionu (1969–1970)
- Bloodbound — 2004-cü ildə Bollnasda yaradılmış hevi-metal qrupu
- Jan Boklöv (d. 1966) — 1990-cı illərdə Bollnasda yaşamış peşəkar xizəklə tramplindən tullanma idmançısı
- Emma Broomé (d. 1985) — peşəkar aktrisa
- Erik Byléhn (1898–1986) — 1924 və 1928-ci il Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etmiş orta məsafəyə qaçış üzrə atlet
- Emma Engstrand (d. 1977) — Səmti müəyyənetmə üzrə idmançı
- Anna Eriksdotter (1624–1704) — İsveçdə cadugərlik ittihamı ilə edam edilən sonuncu şəxs
- Albin Eriksson (d. 2000) — peşəkar buzüstü xokkey oyunçusu
- Anders Eriksson (d. 1975) — peşəkar buzüstü xokkey oyunçusu
- Ole Fahlin (1901–1992) — aviator, aviasiya avadanlıqlarının konstruktoru və istehsalçısı
- Åke "Stan" Hasselgård (1922–1948) — Bollnasda böyümüş caz klarnet ifaçısı. Qəbri də burada yerləşir.
- Lina Hedlund (d. 1978) — peşəkar musiqiçi
- C.-H. Hermansson (1917–2016) — siyasətçi, İsveç Parlamentinin üzvü və İsveç Kommunist Partiyasının sədri
- Tobias Jonsson (d. 1996) — Paralimpiya idmançısı
- Anna-Karin Kammerling (d. 1980) — 1980 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak etmiş olimpiya üzgüçüsü
- Fritz Kiölling (1896–1976) — 1920 Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər arasında 1500 metr məsafəyə qaçış yarışında iştirak etmiş orta məsafəyə qaçış üzrə atlet
- Pernilla Lindberg (d. 1986) — peşəkar qolfçu
- Yngve Lundh (1924–2017) — 1952 Yay Olimpiya Oyunlarında fərdi və komanda şosse velosiped yarışlarında iştirak etmiş velosipedçi
- Timo K. Mukka (1944–1973) — Finlandiya yazıçısı. Laplandiya müharibəsi zamanı ailəsi Bollnasa köçürüldüyü üçün burada anadan olub.
- Ulf Norinder (1934–1978) — avtomobil yarışçısı
- Charles Rytkönen (d. 1968) — peşəkar musiqiçi
- Thomas von Scheele (d. 1969) — stolüstü tennisçi və məşqçi, 1996 Yay Olimpiya Oyunlarında iştirak edib
- Victoria Silvstedt (d. 1974) — peşəkar model, aktrisa, müğənni və televiziya siması
- Johan Söderberg (d. 1962) — kinorejissor və montajçı
- Peter Stormare (d. 1953) — peşəkar aktyor
- Per-Inge Tällberg (d. 1967) — peşəkar xizəklə tramplindən tullanma idmançısı
- Staffan Tällberg (d. 1970) — peşəkar xizəklə tramplindən tullanma idmançısı
- Göran Unger (1899–1982) — 1924 Yay Olimpiya Oyunlarında kişilər arasında beşnövçülük yarışında iştirak etmiş atlet
- Alexander Petersson (d. 1997) — peşəkar rəssam
- Walter Wallberg (d. 2000) — 2018 Qış Olimpiya Oyunlarında iştirak etmiş peşəkar sərbəst xizək idmançısı
İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Jöran Sahlgren; Gösta Bergman. Svenska ortnamn med uttalsuppgifter (isveç). 1979. səh. 5.
- ↑ "Kommunfakta". 1 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 oktyabr 2026.
- 1 2 3 "Svenska kyrkan Bollnäs-Rengsjö - "Bollnäs kyrka invändigt"". 23 may 2011 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 oktyabr 2026.
