Ir al contenido

Silicio

De Biquipedia
Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.
Silicio
Aluminio ← Silicio → Fosforo
C
↑
Si
↓
Ge
Información cheneral
Nombre, simbolo, numero Silicio, Si, 14
Serie quimicaMetaloide
Grupo, periodo, bloque 14, 3, p
Colorcristalina
Peso atomico28.0855(3) g·mol−1
Configuración electronica[Ne] 3s2 3p2
Electrons por capa2, 8, 4
Propiedaz fisicas
Fasesolido
Densidat (a t.a.)2.3290 g·cm−3
Densidat en liquido en o p.f.2.57 g·cm−3
Punto de fusión1687 K
(1414 °C, 2577 °F)
Punto d'ebullición2628 K
(2355[1] °C, 4271 °F)
Entalpía de fusión50.21 kJ·mol−1
Entalpía de vaporización359 kJ·mol−1
Calor especifica(25 °C) 19.789 J·mol−1·K−1
Presión de vapor
P/Pa1101001 k10 k100 k
at T/K190821022339263630213537
Propiedaz atomicas
Estructura cristalinadiamond cubic
Estaus d'oxidación4, 3 , 2 , 1[2] -1, -2, -3, -4
(Oxido anfoterico)
Electronegatividat1.90 (escala de Pauling)
Enerchías d'ionización
(mas)
1ª: 786.5 kJ·mol−1
2ª: 1577.1 kJ·mol−1
3ª: 3231.6 kJ·mol−1
Radio atomico111 pm
Radio covalent111 pm
Radio de van der Waals210 pm
Atra información
Ordenación magneticadiamagnetico[3]
Resistividat electrica(20 °C) 103[4]Ω·m
Conductividat termal(300 K) 149 W·m−1·K−1
Dilatación(25 °C) 2.6 µm·m−1·K−1
Velocidat d'o sonito(20 °C) 8433 m/s
Modulo d'elasticidat185[4] GPa
Mod. elast. transversal52[4] GPa
Modulo de compresión100 GPa
Coeficient de Poisson0.28[4]
Dureza Mohs7
Numero CAS7440-21-3
Band bedata d'enerchía á 300 K1.12 eV
Isotopos mas estables
iso AN Vida MD ED (MeV) PD
28Si 92.23% 28Si ye estable con 14 neutrons
29Si 4.67% 29Si ye estable con 15 neutrons
30Si 3.1% 30Si ye estable con 16 neutrons
32Si traza 170 y β− 13.020 32P

O silicio[5] ye un elemento quimico no metalico d'a tabla periodica que tien o simbolo Si y un numero atomico de 14. Un metaloide tetravalent de silicio ye menos reactivo que o suyo equivalent quimico, o carbonio. Ye o segundo elemento mas abundant d'a crosta terrestre (suposa o 25,7% d'o suyo peso) dimpués de l'oxicheno. Se presenta en dos formas, amorfa y cristalina; a primera un polvo terrosao, mas activa que a variant cristalina, que se presenta en octaedros de color azul grisenco y brillo metalico. Apareixe en l'archila, o feldespato, granito, cuarz y arena, mas que mas en forma de dioxido de silicio (tamién conoixito como silice) y silicatos (components que contienen silicio, oxicheno y metals). O silicio ye o component prencipal d'o vidre, cimento, ceramica y a mayoría de siliconas (substancia plastica).

Referencias

[editar | modificar o codigo]
  1. ↑ T. Michael Duncan, Jeffrey Allen Reimer, Chemical engineering design and analysis: an introduction, p. 25, Cambridge University Press, 1998 ISBN 0-521-63956-5
  2. ↑ R. S. Ram et al. "Fourier Transform Emission Spectroscopy of the A2D–X2P Transition of SiH and SiD" J. Mol. Spectr. 190, 341–352 (1998)
  3. ↑ Magnetic susceptibility of the elements and inorganic compounds, in Handbook of Chemistry and Physics 81st edition, CRC press.
  4. 1 2 3 4 http://www.ioffe.ru/SVA/NSM/Semicond/Si
  5. ↑ (an) Diccionario aragonés-castellano-catalán. Estudio de Filología Aragonesa. Edacar num. 14. Zaragoza. Edicions Dichitals de l'Academia de l'Aragonés. ISSN 1988-8139. Octubre de 2024 (accesible vía web).