Clupea harengus

Iste articlo ye en proceso de cambio enta la ortografía oficial de Biquipedia (la Ortografía de l'aragonés de l'Academia Aragonesa d'a Luenga). Puez aduyar a completar este proceso revisando l'articlo, fendo-ie los cambios ortograficos necesarios y sacando dimpués ista plantilla.

*Clupea harengus*
Un arengue (Clupea harengus).
Denominacions populars
arengue, verdel, guardia civil, sardineta de cabal, sardina de cubo
Estau de conservación
Seguro (IUCN)
Clasificación cientifica
Reino:	Animalia
Filo:	Chordata
Clase:	Actinopterygii
Orden:	Clupeiformes
Familia:	Clupeidae
Chenero:	Clupea
Especie:	C. harengus
Descripción
*Clupea harengus* Linnaeus, 1758
Distribución cheografica
Distribución de l'arengue.

L'arengue^[1]^[2] u verdel^[1] (nombre cientifico Clupea harengus (Linnaeus, 1758)^[3]) ye un peix d'a orden d'os Clupeiformes y familia Clupeidae que ye una d'as especies de peixes mas abundants d'o mundo. Se puede trobar a toz dos costaus de l'Oceano Atlantico, pueden creixer dica 45 centímetros de largo y pesar dica 1,1 kilogramos. Tamién recibe atros nombres populars como guardia civil^[4], sardineta de cabal^[5] u sardina de cubo^[5].

L'arengue chugó, y encara lo fa, un paper muit important como birolla basica en Europa y en Nortamerica. A suya pesca en Suecia se remonta a lo sieglo X y en os Países Baixos enta l'anyo 1167.^[6] En a edat meya (sieglo XIV) ya s'empecipió a meter-los en tonels de fusta en salmorra y la suya importancia en os Países Baixos estió tal que os habitants d'Amsterdam dicen que la suya ciudat a construyioron sobre raspas d'arengue. En o sieglo XV, os Países Baixos y Francia sinyoron un tractau pa trestallar-se as redoladas de pesca d'iste peix.^[7] L'arengue estió la birolla prencipal d'a Cuaresma y se clamaba "l'hordio d'a mar".

En a peninsula Iberica se vende per un regular zafumau y envasau en plastico, fresco, conchelau, en conserva u salau. A suya carne ye muit apreciada, tanto per o suyo gusto como per a suya valor nutricional (ye muit rica en graixas y tien un alto conteniu en acidos grasos omega 3, lo que le converte en un birolla muit cardiosaludable. Amás ye una fuent de proteínas, selenio, fosforo, yodo, vitamina D y cualques vitaminas d'o grupo B -niacina y riboflavina-).^[8] Tamién puede trobar-se envasau en potes transparents, conservaus en vinagre muit suau, en chullas enrolladas que rodian brunos dulces y pepinos que son muit populars en o norte d'Europa.