Geelbobbejaan
| Geelbobbejaan[1] | |
|---|---|
| Oproepe opgeneem in Ramis, Kenia... | |
| Wetenskaplike klassifikasie | |
| Domein: | Eukaryota |
| Koninkryk: | Animalia |
| Filum: | Chordata |
| Klas: | Mammalia |
| Orde: | Primates |
| Suborde: | Haplorhini |
| Infraorde: | Simiiformes |
| Familie: | Cercopithecidae |
| Genus: | Papio |
| Spesie: | P. cynocephalus |
| Binomiale naam | |
| Papio cynocephalus | |
| Verspreiding van geelbobbejaan | |
| Sinonieme | |
|
Simia cynocephalus Linnaeus, 1766 | |
Die geelbobbejaan (Papio cynocephalus) is 'n bobbejaan in die familie van Ou Wêreld-ape. Die spesiebeskrywing beteken "hondekop" in Grieks, weens die hondagtige vorm van die snoet en kop. Geelbobbejane het slanke liggame met lang arms en bene, tesame met geelbruin hare. Hulle lyk soos die Kaapse bobbejaan, maar is ietwat kleiner en met 'n minder verlengde snoet. Hul haarlose gesigte is swart, omraam met wit bakkebaarde. Mannetjies kan tot ongeveer 84 cm groei, wyfies tot ongeveer 60 cm. Hulle het lang sterte wat amper so lank soos hul liggame word. Die gemiddelde lewensduur van die geel bobbejaan in die natuur is ongeveer 15-20 jaar; sommige kan tot 30 jaar leef.
Geelbobbejane bewoon savannas en ligte woude in Oos-Afrika, van Kenia en Tanzanië tot Zimbabwe en Botswana. Hulle leef in komplekse, geslagsgemengde sosiale groepe van 8 tot 200 individue per trop. Soos alle ander bobbejaanspesies, is hulle omnivore, met 'n voorkeur vir vrugte; hulle eet ook plante, blare, sade, grasse, bolle, bas, bloeisels en swamme, sowel as wurms, larwes, insekte, spinnekoppe, skerpioene, voëls, knaagdiere en klein soogdiere. Alle spesies bobbejane is hoogs opportunistiese voeders en sal feitlik enige kos eet wat hulle kan vind.
Bobbejane vervul verskeie funksies in hul ekosisteem, nie net as voedsel vir groter roofdiere nie, maar ook deur saad by wyse van ontlasting en deur hul morsige voedingsgewoontes te versprei. Hulle is ook doeltreffende roofdiere van kleiner diere en hul kleintjies.
Bobbejane kan 'n verskeidenheid ekologiese nisse vul, insluitend plekke wat onherbergsaam is vir ander diere, soos streke wat deur menslike nedersettings oorgeneem is. Dus is hulle van die suksesvolste Afrika-primate en word hulle nie as bedreig gelys nie. Dieselfde gedragsaanpassings wat hulle so suksesvol maak, veroorsaak egter ook dat hulle in baie gebiede deur mense as plae beskou word. Aanvalle op boere se gewasse en vee en ander indringings in menslike nedersettings het die meeste bobbejanespesies onderhewig gemaak aan baie georganiseerde uitwissingsprojekte. Voortgesette habitatverlies dwing egter meer en meer bobbejane om na gebiede van menslike nedersettings te migreer.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Sjabloon:MSW3 Groves
- ↑ Wallis, J. (2020). "Papio cynocephalus". IUCN Red List of Threatened Species (in Engels). 2020 e.T92250442A92251260. doi:10.2305/IUCN.UK.2020-2.RLTS.T92250442A92251260.en. Besoek op 19 November 2021.
Eksterne skakels
[wysig | wysig bron]| Wikimedia Commons bevat media in verband met Geelbobbejaan. |